Science.gov

Sample records for dostupnych nespalovacich technologii

  1. In-Situ Treatment of Groundwater Contaminated with Underground Coal Gasification Products / Oczyszczanie In-Situ WÓD Podziemnych Zanieczyszczonych Przez Produkty Podziemnego Zgazowania WĘGLA

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Suponik, Tomasz; Lutyński, Marcin

    2013-12-01

    In the paper the contaminants that may be generated in Underground Coal Gasification (UCG) process were listed and include mainly mono- and polycyclic aromatic hydrocarbons, phenols, heavy metals, cyanides, ammonium, chloride and sulphate. As a method of UCG contaminated groundwater treatment a Permeable Reactive Barrier technology was proposed. To assess the effectiveness of this technology two tests were carried out. Granulated activated carbon (GAC) and zeolite, and granulated activated carbon and scrap iron were applied in the first and second test respectively. For these materials the hydro geological parameters called reactive material parameters were determined and discussed. The results of the experiments showed that GAC seems to be the most effective material for phenols, BTX, PAH, cyanides and slightly lowers ammonia removal, while zeolites and scrap iron removed free cyanide, ammonia and heavy metals respectively. Podziemne Zgazowanie Węgla (PZW) jest alternatywną metodą pozyskiwania energii z węgla. Jest to zespół przemian termicznych i chemicznych przebiegających bezpośrednio w złożu węgla, zachodzących pomiędzy substancją organiczną a czynnikiem zgazowującym, jakim może być powietrze, tlen, para wodna, dwutlenek węgla. Poza wieloma zaletami metoda ta niesie za sobą także wiele zagrożeń, które były rozważane w ramach projektu HUGE 2 (nr RFCR-CT-2011-00002). Jednym z nich jest zagrożenie środowiska wód podziemnych produktami PZW, do których należą wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, BTX, fenole, metale ciężkie, cyjanki, jony amonowe, chlorki i siarczany. W celu zminimalizowania tego zagrożenia w pracy rozważono zastosowanie w obszarze reaktora PZW technologii Przepuszczalnej Bariery Reaktywnej (PRB). W technologii tej zanieczyszczenia usuwane są in-situ poprzez przepływ wód przez odpowiednio dobrany materiał reaktywny. W tablicy 1 przedstawiono podstawowe parametry bariery, które należy określić, aby

  2. Water Management in the Klodnica Catchment in 2000-2010

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Drąg, Magdalena

    2012-01-01

    The article takes up an attempt to present the changes that has occurred in the water management at the beginning of the 21st century in the area of Silesian Voivoideship. Communes situated within the boundaries of Klodnica catchment, closed by the section of Gliwice, were analysed as an example of water management in the area which undergoes a strong anthropopression. Klodnica catchment is an area where all the elements of the geographical environment were transformed, but it was the water environment that was changed most visibly. At the beginning of the 21st century, there were a lot of changes conducted in Poland, not only political, but also in the economic and legal sectors. Owing to these factors, the following changes appeared: water consumption, the structure of distribution of water among different branches of economy and the water and sewage system infrastructure. The effect of these changes is the decrease in water consumption and sewage discharge as well as upgrading the technologies of its treatment (Absalon 2007). W artykule podjęto próbę przedstawienia zmian jakie zaszły w gospodarowaniu wodą na początku XXI wieku na obszarze województwa śląskiego. Szczegółowej analizie poddano gminy znajdujące się w granicach zlewni Kłodnicy zamkniętej przekrojem Gliwice, jako przykład gospodarowania wodą na obszarze podlegającym silnej antropopresji. Zlewnia Kłodnicy jest to teren, gdzie wszystkie elementy środowiska geograficznego zostały przekształcone, lecz najbardziej widocznym zmianom uległo środowisko wodne. Wraz z początkiem XXI wieku w Polsce wprowadzono wiele zmian i to nie tylko politycznych, ale także w sektorze ekonomicznym i prawnym. Dzięki tym czynnikom pojawiły się zmiany: zużycia wody, struktury jej rozdziału na poszczególne gałęzie gospodarki oraz infrastruktury wodociągowej i kanalizacyjnej. Efektem tych zmian jest zmniejszenie zużycia wody oraz zrzutu ścieków, a także unowocześnianie technologii ich

  3. Unique Project of Single-Cutting Head Longwall Shearer Used for Thin Coal Seams Exploitation / Projekt Jednoorganowego Kombajnu ŚCIANOWEGO O Specjalnej Konstrukcji Przeznaczonego do Eksploatacji POKŁADÓW Cienkich

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Bołoz, Łukasz

    2013-12-01

    ciany co również korzystnie wpływa na wydobycie. Przekładkę realizować będą, oprócz układów przesuwnych sekcji, układy przesuwne napędów zlokalizowane w chodnikach lub ewentualnie obudowa skrzyżowań. Do sterowania położeniem kombajnu jednoorganowego, a w szczególności kierunkiem eksploatacji na wybiegu ściany (wznios, upad), zastosowane będą siłowniki korekcyjne łączące belkę układu przesuwnego sekcji z rynną przenośnika. Kopalnie jak i producenci sprzętu górniczego wykazują coraz większe zainteresowanie możliwością skutecznej eksploatacji pokładów cienki. Zaproponowany kompleks do eksploatacji cienkich pokładów wyposażony w kombajn jednoorganowy przeznaczony jest do pracy w technologii urabiania dwukierunkowego. Charakterystyczną cechą tej technologii jest brak fazy zawrębiania oraz praca na pełny zabiór na całej długości ściany. W przypadku zmiany grubości pokładu możliwa jest zmiana organu, natomiast sterowanie w kierunku wybiegu odbywać się będzie za pomocą siłowników korekcyjnych. Opracowanie technologii pracy kompleksu wyposażonego w kombajn jednoorganowy, analiza możliwego do osiągnięcia wydobycia dobowego, przy jego zastosowaniu oraz określenie wymaganych parametrów maszyn kompleksu ścianowego, a w szczególności kombajnu, potwierdza poprawność przyjętych założeń.

  4. Properties of Waste from Coal Gasification in Entrained Flow Reactors in the Aspect of Their Use in Mining Technology / Właściwości odpadów ze zgazowania węgla w reaktorach dyspersyjnych w aspekcie ich wykorzystania w technologiach górniczych

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Pomykała, Radosław

    2013-06-01

    ęgla lub węgla z dodatkami: bitumin (żużel S1), czy biomasy (popiół A2, żużel S2). W polskim górnictwie podziemnym wyróżnić można kilka technologii podsadzkowych, w których do transportu materiału wykorzystywana jest woda. Tradycyjnie oraz ze względów historycznych, terminem "podsadzka hydrauliczna" określa się tę, która spełnia wymagania normy PN-93/G-11010. Do najważniejszych cech takiej podsadzki hydraulicznej zaliczyć należy wypełnienia uprzednio wydzielonej pustki poeksploatacyjnej, materiałem o jak najmniejszej ściśliwości oraz o jak największej wodoprzepuszczalności. Materiał taki, po odprowadzeniu wody ma stanowić mechaniczna podporę stropu, a proces podsadzania jest ściśle powiązany z procesem eksploatacji, jako sposób likwidacji zrobów. Najczęściej stosowanymi materiałami są piasek podsadzkowy oraz odpady górnicze lub hutnicze (Lisowski, 1997). Od ponad dwudziestu lat, w polskim górnictwie węgla kamiennego obecna jest również inna technologia podsadzkowa, w której do transportu materiałów wykorzystywana jest woda. W tym przypadku części stałe to materiały drobnoziarniste, najczęściej popioły różnych typów, które po wymieszaniu z wodą tworzą zawiesinę (stąd termin "zawiesiny popiołowo-wodne"). Polska norma PN-G-11011:1998 wyróżnia dwie odmiany takich zawiesin i definiuje je, jako "podsadzkę zestalaną" oraz "mieszaninę do doszczelniania zrobów". Podstawową ideą przyświecającą stosowaniu zawiesin drobnoziarnistych w technologiach górniczych była początkowo troska o zagospodarowaniu odpadów energetycznych, a następnie górniczych (Mazurkiewicz i in., 1998; Piotrowski i in., 2006; Piotrowski, 2010; Plewa i Mysłek, 2000; Plewa i Sobota, 2002). Obecnie technologia zawiesinowa na stałe zagościła w kopalniach węgla kamiennego stając się m.in. nieodzownym środkiem profilaktyki pożarowej i metanowej (Dziurzyński i Pomykała, 2006; Palarski, 2004; Pomykała, 2006). W artykule

  5. Flexibility in Management of Modernization in Construction - Electrical Works/ Elastyczność W Zarządzaniu Modernizacją Obiektów Budowlanych Na Przykładzie Robót Elektrycznych

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Nowotarski, Piotr; Pasławski, Jerzy

    2015-06-01

    The article presents the general principles of flexible approach, illustrated with case study regarding flexibility in modernization. Flexibility is understood in the present case as a skilful adaptation to changes in the dynamically changing environment. The essence of flexibility approach is being staged to make decisions based on environmental and process monitoring in progress. Presented case study of upgrading the electrical system in the multi-family housing in the common area is based on step by step procedure responding to damage state of this system. Simple analysis is based on cost comparison but there are other criteria (environmental, social etc.) and conflict solving situations taken into account in presented paper. Artykuł prezentuje możliwość zastosowania elastyczności w modernizacjach istniejących obiektów budowlanych na przykładzie instalacji oświetleniowej. Elastyczność jest rozumiana w tym przypadku jako umiejętne dostosowanie się do zmian w dynamicznie zmieniającym się środowisku. Istotą podejścia elastycznego jest podejmowanie odpowiednich decyzji w odpowiednim czasie opartych na monitoringu środowiska i procesu w toku. Prezentowane studium przypadku modernizacji instalacji elektrycznej w budownictwie wielorodzinnym w częściach wspólnych obiektu (korytarze, klatki schodowe, hala garażowa) opiera się na wymianie i modernizacji tylko tych punktów, które w danym momencie ulegają awarii. Prosta analiza oby typów modernizacji opiera się na porównaniu kosztów, natomiast trzeba zaznaczyć, że możliwe są także inne kryteria (środowiskowe, konfliktu społecznego, itp.), które będą przedmiotem kolejnych publikacji. Zastąpienie tradycyjnych żarówek rozwiązaniami opartymi na technologii LED z zastosowaniem czujników ruchu może prowadzić do znacznych oszczędności, ale może też oznaczać obniżenie komfortu dla użytkowników (np. dla osób starszych, którym jeden cykl działania oświetlenia nie jest

  6. [Risk factors for cardiovascular disease in children with type 1 diabetes in 2000-2010 in Podlasie Province].

    PubMed

    Polkowska, Agnieszka; Głowińska-Olszewska, Barbara; Tobiaszewska, Monika; Bossowski, Artur

    2015-01-01

    rodzinach obciążonych chorobą niedokrwienną serca i czynnikami ryzyka miażdżycy. Pomimo zastosowania nowoczesnych technologii wyrównanie nie jest zadowalające. Należy zintensyfikować wysiłki zespołu diabetologicznego w celu zatrzymania trendu wzrostu otyłości oraz częstszego wykorzystywania farmakologicznych metod walki z czynnikami ryzyka miażdżycy.

  7. Prospection for Copper Mineralization with Contribution of Remote Sensing, Geochemical and Mineralographical Data in Abhar 1:100,000 Sheet, NW Iran / Poszukiwania ZASOBÓW Rud Miedzi Z Zastosowaniem Zdalnych Technik WYKORZYSTUJĄCYCH Dane Geochemiczne i Mineralogiczne W POKŁADZIE Geologicznym Abhar 1:100,000 W PÓŁNOCNO-ZACHODNIM Iranie

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Nouri, Reza; Jafari, Mohammadreza; Arian, Mehran; Feizi, Faranak; Afzal, Peyman

    2013-12-01

    Abhar 1:100,000 sheet is located within the Cenozoic Tarom volcano-plutonic belt, NW Iran. The present study is based on the integration of remote sensing techniques on Advanced Spaceborne Thermal Emission and Reflection Radiometer (ASTER), geochemical data analysis consisting of stream sediment and lithogeochemical samples, within geological field observations and mineralographical studies to identify Cu prospect. On ASTER data; using a number of selected methods including band ratio, Least Square Fit (LS-Fit) and Minimum Noise Fraction (MNF) distinguished alternation zones. These methods revealed that three types of alterations: argillic, phyllic, and iron oxide zones occurring at the NE and SE of Abhar sheet, while the propylitic and silica zones are developed in NW and SW of the studied area. Lineaments were identified by aid of false color composite, high pass filters and hill-shade DEM techniques that two NW-SE and NE-SW major trends were determined. Geochemical anomalies were separated by number-size (N-S) method. Interpretation of N-S log-log plots of Cu in the area may be a result of the three steps of enrichment, i.e., mineralization and later dispersions. Field checks and Mineralgraphical studies also confirm the existence of suitable copper mineralization. Pokład geologiczny Abhar 1:100,100 zlokalizowany jest w obrębie kenozoicznego pasa skał magmowych pochodzenia wulkanicznego Tarom w północno-zachodnim Iranie. W pracy przedstawiono połączenie zastosowań metod zdalnych wykorzystujących technologię ASTER (Advanced Spaceborne Thermal Emission and Refelection Radiometer), analizę danych geochemicznych zebranych na podstawie osadów dennych ze strumieni oraz próbek skał w obrębie pola obserwacji a także danych mineralogicznych w celu rozpoznania skupisk rud miedzi. Na podstawie danych uzyskanych przy użyciu technologiiASTER i poddanych obróbce przy użyciu różnorodnych technik: badanie układu pasm, dopasowanie metodę najmniejszych

  8. Geotechnical Aspects of Revitalisation of Post-Mining Areas - An Example of the Adaptation of Katowice Hard Coal Mine for the New Silesian Museum / Geotechniczne aspekty rewitalizacji terenów pogórniczych - przykład adaptacji KWK "KATOWICE" na nowe muzeum śląskie

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Cała, Marek; Ostręga, Anna

    2013-06-01

    południowej części terenu dawnej Kopalni "Katowice", na którym znajdują się zabytkowe obiekty przeznaczone do odrestaurowania i adaptacji dla nowych funkcji. Są to: - budynek maszyny wyciągowej Szybu "Warszawa" (MS-8), adaptowany dla celów gastronomicznych, - magazyn odzieżowy (MS-15), adaptowany dla celów wystawienniczych-Centrum Scenografii Polskiej, - wieża wyciągowa Szybu "Warszawa" (MS-79), adaptowana dla funkcji widokowych. Pozostała część terenu dawnej KWK "Katowice" wraz zabytkowymi obiektami, w miarę możliwości finansowych włączana będzie w kompleks Muzeum Śląskiego. Oparcie koncepcji na idei minimalnej ingerencji w urbanistyczny układ zabytkowej kopalni, a jednocześnie potrzeba zapewnienia odpowiednich przestrzeni wystawienniczych, administracyjnych i miejsc postojowych znalazły odzwierciedlenie w zastosowaniu następujących rozwiązań: - adaptacji historycznych obiektów dla funkcji wystawienniczych, gastronomicznych i widokowych; - ulokowania nowobudowanych obiektów pod powierzchnią terenu w bezpośrednim sąsiedztwie zabytkowych obiektów. W związku z powyższym koniecznym było wykonanie prac wzmacniających posadowienie historycznych budynków oraz geotechnicznych zabezpieczeń skarp wykopu. W artykule pokazano technologiczne rozwiązania jakie zastosowano dla zabezpieczenia zabytkowych budynków, wieży wyciągowej oraz wykopu pod nowe obiekty Muzeum Śląskiego. Geotechniczne metody zabezpieczenia poszczególnych obiektów zaprojektowano na podstawie rozpoznania warunków geologiczno-inżynierskich oraz wykonanych analiz, co pozwoliło na zaproponowanie rozwiązań optymalnych zarówno pod względem technicznym jak i ekonomicznym. Z uwagi na skomplikowane uwarunkowania geotechniczne i wartość obiektów znajdujących się w strefie oddziaływania wykopu, przewidziano zastosowanie technologii pozwalającej uzyskać efekt maksymalnego wzmocnienia wgłębnego masywu. Zaprojektowane technologie zabezpieczenia mają na

  9. New gravity control in Poland - needs, the concept and the design

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Krynski, Jan; Olszak, Tomasz; Barlik, Marcin; Dykowski, Przemyslaw

    2013-06-01

    transformation to a new system (as 2nd order network) as well as a definition of gravity system as "zero-tide" system. Seasonal variability of gravity has been discussed indicating that the effects of environmental changes when establishing modern gravity control with absolute gravity survey cannot be totally neglected. Założona w Polsce w ostatniej dekadzie XX wieku zgodnie z obowiązującymi standardami międzynarodowymi Podstawowa Osnowa Grawimetryczna Kraju (POGK), składająca się z około 350 punktów, została oparta na 12 absolutnych punktach grawimetrycznych, na których przyspieszenie siły ciężkości wyznaczono przy użyciu czterech różnych typów grawimetrów absolutnych. Względne pomiary grawimetryczne na punktach tej osnowy, z jednoczesnym dowiązaniem jej do przyspieszenia siły ciężkości na 12 absolutnych punktach grawimetrycznych, wykonały różne grupy pomiarowe przy wykorzystaniu grawimetrów LaCoste&Romberg (LCR). Konstrukcja powstałej sieci grawimetrycznej, w szczególności ograniczona liczba nierównomiernie rozłożonych punktów absolutnych na terenie kraju, na których w dodatku przyspieszenie siły ciężkości wyznaczono różnymi instrumentami w różnych epokach, spowodowały wystąpienie błędów systematycznych w wartościach g na punktach POGK. W niniejszej pracy, przy wykorzystaniu pomiarów grawimetrycznych wykonanych w latach 2007-2008 dokonano oceny tych błędów oraz przeprowadzono dyskusję ich możliwych źródeł. Rozwój technologii absolutnych pomiarów grawimetrycznych, w szczególności instrumentów przeznaczonych do precyzyjnych absolutnych pomiarów grawimetrycznych w warunkach polowych, stwarza możliwość założenia nowego typu osnowy grawimetrycznej, składającej się ze stacji, na których przyspieszenie siły ciężkości jest pomierzone grawimetrami absolutnymi. Nowa osnowa grawimetryczna Polski, która będzie zakładana w latach 2012-2014, będzie się składała z 28 punktów fundamentalnych (mierzonych

  10. A Complex Use of the Materials Extracted from an Open-Cast Lignite Mine

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Buryan, Petr; Bučko, Zdeněk; Mika, Petr

    2014-12-01

    produkcji elektryczności w elektrowni o cyklu mieszanym o całkowitej mocy wyjściowej 400 MW. W celu umożliwienia gazyfikacji ciekłych produktów ubocznych gazyfikacji węgla, zainstalowano na drodze przepływu generator gazu, umożliwiający przetwarzanie alternatywnych paliw ciekłych. Skoncentrowany gaz odlotowy zawierający związki siarki odprowadzany jest do instalacji odsiarczającej, gdzie produkowany jest cenny produkt H2SO4, o wysokim stopniu czystości (96%). Węgiel brunatny nadający się do produkcji brykietów jest kruszony, mielony i suszony, następnie przechodzi przez proces brykietowania w odpowiednich prasach, gdzie formowane są brykiety, poprzez ich sprasowanie pod ciśnieniem 175 MPa. Brykiety takie wykorzystywane są powszechnie jako paliwo w gospodarstwach domowych. Drobnoziarniste pyły węgla brunatnego (paliwa pyłowe) wykorzystywane są na skalę komercyjną do produkcji ciepła w paleniskach pyłowych. Pyły węglowe powstają nie tylko w trakcie suszenia węgla po procesie oddzielania w separatorach elektrostatycznych, lecz także w procesie mielenia suszonego węgla w młynach wibracyjnych. Żużel z kotłów w konwencjonalnej elektrowni, popioły z generatorów oraz te osadzające się w instalacji podlegają wysuszeniu, następnie wykorzystywane są jako wysokiej jakości materiał na podłoże w różnorodnych instalacjach. Popioły lotne wykorzystywane są przemyśle budowlanym jako częściowe zamienniki cementu. Po oddzieleni popiołu lotnego, gazy wylotowe kierowane są do instalacji odsiarczania z wykorzystaniem technologii wilgotnego wapienia, w wyniku tego procesu powstaje gips, wykorzystywany, miedzy innymi, w przemyśle budowlanym. Glinki z warstw nadkładu nad pokładami węgla wykorzystywane są powszechnie jako surowiec do produkcji sztucznego kruszywa "Liapor', wykazującego wyjątkowe właściwości termiczne i dźwiękoizolacyjne.

  11. The Modernization of the Energy Sector in Denmark / Modernizacja Sektora Energii W Danii

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Frączek, Paweł

    2015-03-01

    ą reformy było zobowiązanie wszystkich grup odbiorców, w tym odbiorców domowych, do płacenia podatku, którego wysokość została uzależniona od wielkości emisji CO2 wywołanej spalaniem paliw. Podatek ten jest formą przeniesienia na odbiorcę finalnego kosztów efektów zewnętrznych wywołanych przez zużycie nośników energii pierwotnej. Współcześnie sektor energii w Danii charakteryzuje się zróżnicowaną strukturą źródeł energii pierwotnej. Mimo ograniczenia znaczenia ropy naftowej w dalszym ciągu ma ona największy udział (44% w 2011 r.) w bilansie energetycznym Danii (BP, 2012). Oprócz tego paliwa po ponad 15% udziału mają węgiel, gaz ziemny i OZE. Należy podkreślić, że udział OZE w produkcji energii elektrycznej w Danii jest jednym z najwyższych na świecie, co wiąże się z poparciem społecznym dla stosowania tego rodzaju źródeł. Istotnym elementem polityki energetycznej Danii jest silna pozycja OZE oraz duża efektywność zużycia nośników energii. Zmiany polityki energetycznej przyczyniły się do zwiększenia niezależności energetycznej Danii, co wiązało się głównie z wprowadzeniem do eksploatacji w początku lat 80. XX wieku złóż ropy naftowej i gazu ziemnego. W wyniku prowadzonych prac poszukiwawczych w 1997 r. Dania po raz pierwszy stała się w pełni wystarczalna energetycznie. Do zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego Danii przyczynia się także obserwowany począwszy od ostatniej dekady XX wieku, rosnący udział OZE. W kolejnych latach, zgodnie z priorytetami duńskiej polityki w tym zakresie, znaczenie tych paliw w zapewnieniu bezpieczeństwa energetycznego kraju wzrośnie. Podejście to jest związane z oczekiwaniami społecznymi, aby polityka energetyczna Danii pozwalała na wdrażanie koncepcji rozwoju zrównoważonego i trwałego. Prowadzona polityka energetyczna przyczynia się także do poprawy konkurencyjności duńskiej gospodarki przez rozwój technologii energetycznych oraz eksport wyrob

  12. The Change of Structural and Thermal Properties of Rocks Exposed to High Temperatures in the Vicinity of Designed Geo-Reactor / Zmiany właściwości strukturalnych i cieplnych skał poddanych wysokim temperaturom w rejonie projektowanego georeaktora

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Małkowski, Piotr; Niedbalski, Zbigniew; Hydzik-Wiśniewska, Joanna

    2013-06-01

    Among the main directions of works on energy acquisition, there is the development and application of the technology of underground gasification of coal deposits (UCG). During the process of deposit burning and oxidation, there is also impact of temperatures exceeding 1000°C on rocks surrounding the deposit. As a result of subjecting carboniferous rocks to high temperatures for a prolonged period of time, their structure will change, which in turn will result in the change of their physical properties. Due to the project of underground coal gasification, as performed in Poland, laboratory tests are currently under way to a broad extent, including physical properties of carboniferous rocks subjected to high temperatures. The article presents results of laboratory tests of rocks surrounding the designed geo-reactor: changes to bulk density, specific density and porosity due to high temperature, and confronts the above results with the results of tests of thermal conductivity, specific heat and heat diffusivity (temperature conductivity) of the rocks. The mineralogical investigations were presented too. Jednym z głównych kierunków prac nad pozyskiwaniem energii jest opracowanie i zastosowanie technologii podziemnej gazyfikacji pokładów węgla. W czasie procesu spalania i utleniania pokładu dochodzi również do oddziaływania temperatur przekraczających 1000°C na skały otaczające pokład. W wyniku poddania skał karbońskich wysokim temperaturom przez dłuższy okres czasu będzie dochodzić do zmian ich struktury, co z kolei spowoduje zmiany ich właściwości fizycznych. Ze względu na realizowany w Polsce projekt podziemnego zgazowania węgla prowadzone są obecnie badania laboratoryjne w szerokim zakresie, m.in. właściwości fizycznych skał karbońskich poddanych wysokim temperaturom. W artykule przedstawiono wyniki badań laboratoryjnych skał otaczających projektowany georeaktor: zmian gęstości objętościowej, gęstości właściwej i porowato