Science.gov

Sample records for metoda impulsowej spektroskopii

  1. Method of Determining the Triaxial Stress State in the Rock Mass with Directed Hydrofracturing / Metoda Określania Trójosiowego Stanu Naprężenia W Górotworze Z Użyciem Ukierunkowanego Hydroszczelinowania

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Makówka, Janusz

    2015-09-01

    Stress state in the rock mass determines design of mine workings, their proper maintenance, and safety of the personnel working there. That is why numerous methods of determining stress state in the rock mass have been devised. One of the categories of such methods are hydraulic ones. The most commonly known methods of hydrofracturing and the HTPF have certain limitations resulting from their assumptions. The presented method based on directed hydrofracturing of rocks enables determining values and directions of principal stresses in the rock mass, independently on the complexity of local stress state. The essence of the method, conditions of conducting tests and the method of calculating components of stress state basing on underground measurements are presented. Stan naprężenia w górotworze determinuje sposób projektowania wyrobisk górniczych, ich prawidłowe utrzymanie oraz bezpieczeństwo górników w nich pracujących. Z tego względu opracowano wiele metod określania stanu naprężenia w górotworze. Jedną z kategorii takich metod są metody hydrauliczne. Najszerzej znane metody hydroszczelinowania oraz HTPF posiadają ograniczenia wynikające z ich założeń. Przedstawiona w artykule metoda oparta o ukierunkowane hydroszczelinowanie skał pozwala na określanie wartości i kierunków działania naprężeń głównych w górotworze, niezależnie od złożoności lokalnego stanu naprężenia. W artykule przedstawiono istotę metody, warunki wykonania badań oraz metodę obliczania składowych stanu naprężenia na podstawie pomiarów dołowych.

  2. Analytical Method of Designing and Selecting Take-Up Systems for Mining Belt Conveyors / Analityczna Metoda Projektowania i Doboru UKŁADÓW Napinania Dla GÓRNICZYCH PRZENOŚNIKÓW TAŚMOWYCH

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Kulinowski, Piotr

    2013-12-01

    ężystości taśmy uwzględnianego w obliczeniach drogi napinania jest korygowana na podstawie zależności przedstawionej w niniejszym artykule. Zastępczy moduł sprężystości taśmy powinien być uwzględniony w algorytmie obliczania długości skokuwózka napinającego, szczególnie dla przenośników, których złożony profil trasy może przyczynić się do lokalnego zmniejszenia sił w taśmie. W kolejnej części artykułu przedstawiono metodę konstruowania charakterystyk statycznych urządzeń napinających taśmę (Jabłoński, 1988), które wykorzystano do opisu stosowanych układów napinania taśmy. Spośród stosowanych urządzeń napinających przedstawiono rozwiązania ze stałym położeniem bębna napinającego podczas pracy przenośnika - tzw. sztywne urządzenia napinające oraz ze zmiennym położeniem bębna napinającego w czasie pracy przenośnika - grawitacyjne, hydrauliczne, automatyczne i nadążne. Na diagramach opisujących charakterystykę napinania, poza wymaganą wartością siły w taśmie zbiegającej z bębna napędowego, przedstawiono spodziewany przebieg jej zmiany w funkcji momentu napędowego, charakterystyczny dla danego typu urządzenia napinającego taśmę (Kulinowski, 2012). Podsumowanie artykułu stanowi przedstawienie propozycji wykorzystania charakterystyk statycznych urządzeń napinających do oceny pracy ciernego, bębnowego układu napędowego przenośnika taśmowego. Przedstawiona w artykule metoda obliczeniowa została weryfikowana poprzez badania przemysłowe i realizacje wielu złożonych projektów przenośników taśmowych uzupełnionych analizą wyników badań symulacyjnych dynamiki pracy modeli urządzeń napinających taśmę (Kulinowski, 2012).

  3. Method for Virtual Prototyping of Cabins of Mining Machines Operators / Metoda Wirtualnego Prototypowania Kabin Operatorów Maszyn Górniczych

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Tokarczyk, Jarosław

    2015-03-01

    Method for virtual prototyping of cabins of mining machines operators is presented in the light of anthropotechnical assessment criteria. Anthropotechnical criteria and design of models of anthropometric features, which are used for assessment of design solutions in the aspect of safety criterion, are divided and discussed. Developed virtual prototyping method for assessment of cabin of underground locomotive operator was used. Initial simulation was made with use of Finite Element Method. W artykule przedstawiono metodę wirtualnego prototypowania kabin operatorów maszyn górniczych w świetle antropotechnicznych kryteriów oceny. Dokonano podziału i omówiono kryteria antropotechniczne. Przedstawiono definicję kryterium urazu głowy HIC (ang. Head Injury Criterion) oraz prawdopodobieństwo wystąpienia urazu głowy w funkcji wartości parametru HIC. Zaprezentowano budowę modeli cech antropometrycznych, dedykowanych do oceny rozwiązań konstrukcyjnych w aspekcie kryterium bezpieczeństwa wraz z opisem statycznych i dynamicznych cech antropometrycznych. Omówiono proces tworzenia wirtualnego odpowiednika manekina do testów zderzeniowych, tzw. modelu ATB (ang. Articulated Total Body). Podano odniesienia do norm dotyczących konstrukcji chroniących operatorów przed spadającymi przedmiotami. Przedstawiono schemat metody wirtualnego prototypowania kabin operatorów w aspekcie kryterium bezpieczeństwa. Zastosowano opracowaną metodę wirtualnego prototypowania do oceny kabiny operatora lokomotywy dołowej. Omówiono główne elementy składowe modelu obliczeniowego. Zadanie rozwiązano przy użyciu metody elementów skończonych. Przedstawiono wstępne wyniki symulacji, tj. obliczono parametr HIC dla zadanych warunków brzegowych. W podsumowaniu zaprezentowano główne cele wirtualnego prototypowania kabin operatorów dla kryterium bezpieczeństwa. Zwrócono uwagę na uniwersalność zastosowanej metody.

  4. Ocena georóżnorodności jako metoda określania potencjału geoturystycznego obszaru / Assessment of geodiversity as a method of geotourism potential assessment

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Radwanek-Bąk, Barbara; Laskowicz, Izabela

    2012-12-01

    The aim of the presented paper was to assess the geodiversity in the aspect of a geotourist potential by using modern GIS tools. The study area was Szczawnica region with known high nature and landscape values, interesting geology, geomorphology, as well as one of famous Polish health resorts. The analysis was made by overlapping method, basing on several thematic sheets creating the main criteria of assessment: lithostratigraphy, geomorphology, waters. Main criteria were divided into detailed ones like: the number of units, number of different types of units, land slope, length of watercourse, number of springs. The assessment itself was made by simply quality classification. The final map of the geodiversity assessment allows to show the most diverse and most interesting areas. Such zones are preferable to find some geotopes and geotourist attractions inside them to expose and explain the geodiversity.

  5. Laboratory Method for Evaluating the Characteristics of Expansion Rock Bolts Subjected to Axial Tension / Laboratoryjna Metoda Badania Charakterystyk Kotew Rozprężnych Poddanych Rozciąganiu Osiowemu

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Korzeniowski, Waldemar; Skrzypkowski, Krzysztof; Herezy, Łukasz

    2015-03-01

    Rock bolts have long been used in Poland, above all in the ore mining. Worldwide experience (Australia, Chile, Canada, South Africa, Sweden, and USA) provides evidence of rock bolt supports being used for loads under both static and dynamic conditions. There are new construction designs dedicated to the more extreme operating conditions, particularly in mining but also in tunneling. Appreciating the role and significance of the rock bolt support and its use in Polish conditions amounting to millions of units per year, this article describes a new laboratory test facility which enables rock bolt testing under static load conditions. Measuring equipment used as well as the possibilities of the test facility were characterized. Tests were conducted on expansion rock bolt supports installed inside a block simulating rock mass with compression strength of 80 MPa, which was loaded statically as determined by taking account of the load in order to maintain the desired axial tension, which was statically burdened in accordance with determined program load taking into consideration the maintenance of set axial tension strength at specified time intervals until capacity was exceeded. As an experiment the stress-strain characteristics of the rock bolt support were removed showing detailed dependence between its geometrical parameters as well as actual rock bolt deformation and its percentage share in total displacement and deformation resulting from the deformation of the bolt support elements (washer, thread). Two characteristic exchange parts with varying intensity of deformation /displacement per unit were highlighted with an increase in axial force static rock bolt supports installed in the rock mass. Obudowa kotwowa jest już od dawna stosowana w Polsce, przede wszystkim w górnictwie rudnym. Światowe doświadczenia (Australia, Chile, Kanada, RPA, Szwecja,USA) świadczą o stosowaniu obudowy kotwowej zarówno w warunkach obciążeń o charakterze statycznym jak i dynamicznym. W podziemnych wyrobiskach górniczych wykonywanych na dużych głębokościach, szczególnie przy eksploatacji złóż rud miedzi w kopalniach LGOM, w których stosuje się samodzielną obudową kotwową istnieje niebezpieczeństwo nieprzewidzianego odpadania bloków skalnych do przestrzeni roboczej. Podstawowym zadaniem kotwienia wyrobisk górniczych jest zapewnienie ich stateczności, jako zasadniczy warunek bezpieczeństwa pracy. Powstają nowe konstrukcje przeznaczone do bardziej ekstremalnych warunków funkcjonowania, w szczególności w warunkach górniczych, ale również w tunelarstwie. Podstawowym rodzajem obudowy wyrobisk przygotowawczych i eksploatacyjnych w podziemnych kopalniach LGOM jest obudowa kotwowa rozprężna lub wklejana. Wybór sposobu utwierdzenia obudowy kotwowej zależy miedzy innymi od: czasu użytkowania, klasy stropu, wymiarów oraz przeznaczenia wyrobiska. W polach eksploatacyjnych, gdzie okres od wykonania wyrobiska do jego likwidacji jest stosunkowo krótki, częściej stosuje się kotwy rozprężne, które ze względu na mniejszą czasochłonność zabudowy, pozwalają na większą wydajność kotwienia. Doceniając rolę i znaczenie obudowy kotwowej oraz jej zużycie sięgające w warunkach polskich milionów sztuk rocznie, w niniejszym artykule opisano nowe stanowisko laboratoryjne umożliwiające badanie rzeczywistej obudowy kotwowej w warunkach obciążeń statycznych. Stanowisko laboratoryjne do badania wytrzymałości na rozciąganie obudowy kotwowej zbudowane w Katedrze Górnictwa Podziemnego AGH umożliwia badania obudów kotwowych przy różnych warunkach obciążeń. Składa się ono z kilku współpracujących ze sobą podzespołów: Hydraulicznego Układu Obciążającego Kotew (HUK), pulpitu sterującego I, pulpitu sterującego II, pulpitu rejestrującego oraz zespołu agregatu hydraulicznego (Rys. 1). W artykule scharakteryzowano zastosowaną aparaturę pomiarową oraz możliwości badawcze stanowiska badawczego. Pomiar siły na stanowisku laboratoryjnym był wykonywany za pomocą czterech tensometrycznych czujników siły. Czujniki były rozmieszczone co 90 stopni na tarczy pomiarowej (Rys. 4). Całkowita siła rejestrowana podczas badań rozciągania żerdzi kotwowej była sumą wartości sił uzyskiwanych na poszczególnych czujnikach siły. Pomiar przemieszczeń elementów obudowy oraz wydłużenia żerdzi kotwowej był wykonywany za pomocą enkodera linkowego inkrementalnego. Enkoder przymocowany był na stałe do bloku siłowników (Rys. 6), natomiast linka enkodera przemieszczała się wraz z wysuwem tarczy pomiarowej (Rys. 6). W celu określenia odkształcenia materiału badanego elementu (żerdzi kotwowej) w badaniach zastosowano tensometry elektrooporowe typu kratowego (Rys. 7). Czujniki siły, przemieszczenia oraz odkształcenia zostały podłączone do uniwersalnego wzmacniacza pomiarowego QuantumX MX840, za pomocą wtyczek 15-pinowych. Podczas procesu rozciągania kotwy wyniki pomiarów siły, przemieszczenia oraz odkształcenia były rejestrowane na bieżąco za pomocą specjalistycznego programu z dziedziny technik pomiarowych "CATMAN - EASY". Wybór programu wynikał z możliwości współpracy z systemem operacyjnym MS Windows oraz połączenia komputera z uniwersalnym wzmacniaczem pomiarowym QuantumX MX840 poprzez kabel ethernetowy. Program umożliwiał bieżącą (on- -line) wizualizację i ocenę pomiaru. Ponadto po zakończeniu testu, tworzone były raporty dokumentujące wyniki pomiarów, które były zapisywane w rozszerzeniu pliku ASCII. Następnie dane były przesyłane do programu Microsoft Excel w celu analizy uzyskanych wyników. W badaniach zastosowano obudowę kotwową rozprężną, zainstalowaną w bloku symulującym górotwór o wytrzymałości skał na ściskanie wynoszącej 80MPa (Rys. 3), która była obciążana statycznie według ustalonego programu obciążenia uwzględniającego utrzymywanie zadanej osiowej siły rozciągającej w określonych przedziałach czasowych, aż do przekroczenia nośności. W badaniach zastosowano obudowę kotwową rozprężną, która stanowi podstawową obudowę wyrobisk eksploatacyjnych w ZG "Polkowice - Sieroszowice". Obudowa składała się z żerdzi kotwowej typu RS-2N (Tabl. 1). Żerdź kotwowa współpracowała z głowicą rozprężną typu KE3-2K (Tabl. 2, Rys. 9). W badaniach zastosowano profilowane podkładki kotwowe okrągłe o grubości 6 mm (Tabl. 3, Rys. 10). Eksperymentalnie zdjęto charakterystykę naprężeniowo-odkształceniową kotwy (Rys. 12) pokazując szczegółowo zależności pomiędzy jej parametrami geometrycznymi, odkształceniami właściwymi żerdzi kotwowej oraz ich procentowego udziału w całkowitych przemieszczeniach i odkształceniach wynikających z deformowania się elementów składowych obudowy kotwowej (podkładka, gwint) oraz przemieszczeń głowicy rozprężnej. Wyróżniono dwie znamienne części charakterystyki różniące się wielkością intensywności odkształceń/przemieszczeń przypadających na jednostkowy przyrost wartości siły osiowej obciążającej statycznie kotew zainstalowaną w górotworze.

  6. Explosion and/or fire risk assessment methodology: a common approach, structured for underground coalmine environments / Metoda szacowania ryzyka wybuchu i pożarów: podejście ogólne, dostosowane do środowiska kopalni podziemnej

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Cioca, Ionel-Lucian; Moraru, Roland Iosif

    2012-10-01

    In order to meet statutory requirements concerning the workers health and safety, it is necessary for mine managers within Valea Jiului coal basin in Romania to address the potential for underground fires and explosions and their impact on the workforce and the mine ventilation systems. Highlighting the need for a unified and systematic approach of the specific risks, the authors are developing a general framework for fire/explosion risk assessment in gassy mines, based on the quantification of the likelihood of occurrence and gravity of the consequences of such undesired events and employing Root-Cause analysis method. It is emphasized that even a small fire should be regarded as being a major hazard from the point of view of explosion initiation, should a combustible atmosphere arise. The developed methodology, for the assessment of underground fire and explosion risks, is based on the known underground explosion hazards, fire engineering principles and fire test criteria for potentially combustible materials employed in mines.

  7. Ultrasound imaging in the general practitioner's office - a literature review.

    PubMed

    Genc, Alicja; Ryk, Małgorzata; Suwała, Magdalena; Żurakowska, Tatiana; Kosiak, Wojciech

    2016-03-01

    Ultrasonografia, będąca bezpieczną i nieinwazyjną metodą diagnostyczną, wykorzystującą coraz bardziej udoskonalone techniki obrazowania, stała się badaniem pierwszego wyboru w wielu schorzeniach. Coraz częściej stosowana jest w gabinecie lekarza rodzinnego jako metoda uzupełniająca badania podmiotowe i przedmiotowe.

  8. Correction of location of boundaries in cadastre modernization process

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Hanus, Paweł

    2013-06-01

    Modernization of lands and buildings register, which is run in Poland now, assumes capturing boundaries location data by various methods. They are: direct measurement preceded by determining of boundaries in the presence of parties, photogrammetric method, cartographic method, using existing maps being in analogue form. These methods not always assure accuracy. In the paper, an idea of correcting of location of boundary points which do not fulfil accuracy requirements has been presented. These corrections have been computed by assumption of invariability of parcel area revealed in register, so far. Such way of operation from one side would avoid many misunderstandings and difficulties by applying data collected in cadastre and from the other side will not disturb used procedures, which aim is to determine boundary of parcels with demanded accuracy. Modernizacja ewidencji gruntów i budynków, która obecnie jest przeprowadzana w Polsce, zakłada pozyskiwanie współrzędnych punktów granicznych różnymi metodami. Są to: metoda pomiaru bezposredniego, poprzedzona ustaleniem granic w terenie w obecności stron, metoda fotogrametryczna, metoda kartometryczna, wykorzystująca istniejące mapy analogowe. Metody te nie zawsze zapewniają dokładność właściwą dla szczegółów I grupy dokładnościowej. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, gdy dokładność określenia położenia punktu załamania granicy nie spełnia standardów technicznych, w ewidencji gruntów i budynków zachowuje się dotychczasową powierzchnię działki. Utrzymana, zatem zostaje rozbieżność pomiędzy powierzchniami geodezyjną a ewidencyjną działki. W artykule przedstawiono koncepcje wprowadzenia poprawek do współrzędnych punktów granicznych, które nie spełniają wymogów dokładnościowych. Poprawki te obliczone zostały przy założeniu warunku niezmienności pola powierzchni działki ewidencyjnej dotychczas ujawnionego w rejestrze gruntów. Taki sposób post

  9. Selection of Most Proper Blasting Pattern in Mines Using Linear Assignment Method: Sungun Copper Mine / Wybór Najodpowiedniejszego Schematu Prowadzenia Prac Strzałowych W Kopalni Miedzi Sungun Z Użyciem Metody Przyporządkowania Liniowego

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Yari, Mojtaba; Bagherpour, Raheb; Jamali, Saeed; Asadi, Fatemeh

    2015-03-01

    One of the most important operations in mining is blasting. Improper design of blasting pattern will cause technical and safety problems. Considering impact of results of blasting on next steps of mining, correct pattern selection needs a great cautiousness. In selecting of blasting pattern, technical, economical and safety aspects should be considered. Thus, most appropriate pattern selection can be defined as a Multi Attribute Decision Making (MADM) problem. Linear assignment method is one of the very applicable methods in decision making problems. In this paper, this method was used for the first time to evaluate blasting patterns in mine. In this ranking, safety and technical parameters have been considered to evaluate blasting patterns. Finally, blasting pattern with burden of 3.5 m, spacing of 4.5 m, stemming of 3.8 m and hole length of 12.1 m has been presented as the most suitable pattern obtained from linear assignment model for Sungun Copper Mine. Jedną z najpoważniejszych operacji wykonywanych w ramach prac wydobywczych są prace strzałowe. Niewłaściwe rozplanowanie prac powoduje problemy techniczne i stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa. Z uwagi na potencjalne skutki prac strzałowych i ich wpływ na kolejne etapy procesu wydobycia, właściwe rozplanowanie tych prac wymaga wielkiej uwagi i uwzględnienia kwestii technicznych, ekonomicznych a także bezpieczeństwa pracy. Dlatego też wybór najodpowiedniejszego schematu prowadzenia prac strzałowych zdefiniować można jako wieloatrybutowy problem decyzyjny (MADM - Multi Attribute Decision Making). Metoda przyporządkowania liniowego jest jedną z metod mających zastosowanie w rozwiązywaniu problemów decyzyjnych. W obecnej pracy metoda ta wykorzystana została po raz pierwszy do oceny schematów prowadzenia prac strzałowych w kopalni, w procedurze uwzględniono parametry techniczne oraz parametry związane z bezpieczeństwem. Zaprezentowano wybrany przy pomocy metody

  10. Acid Mine Drainage Treatment by Perlite Nanomineral, Batch and Continuous Systems

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Shabani, Kumars Seifpanahi; Ardejani, Faramarz Doulati; Badii, Khshayar; Olya, Mohammad Ebrahim

    2014-03-01

    ąsteczek do rozmiarów rzędu nano- cząsteczek. Perlit poddany został następnie badaniom z wykorzystaniem dyfrakcji promieniowania rentgenowskiego, rentgenowskiej analizy fluorescencyjnej, skaningowej mikroskopii elektronowej, transmisyjnej mikroskopii elektronowej, spektroskopii w podczerwieni z transformatą Fouriera. Przeprowadzono także badania powierzchni właściwej w oparciu o równanie BET. Wyniki badań kwaśnych wód kopalnianych wykazują ich kwasowość na poziomie 5.1, a zawartość jonów Cu2+, Fe2+ i Mn2 wynosi odpowiednio 10.5, 4.1, 8.3 ppm. W pierwszym etapie analizowano system działania okresowego, zbadano wpływ następujących parametrów: ilości czynnika absorbującego i temperatury. Następnie przebadano modele izotermiczne i kinetyczne. Na podstawie uzyskanych wyników wykazano, że izoterma Langmuira oraz model pseudo-kinetycznego drugiego rzędu wykazują lepszą zgodność z danymi eksperymentalnymi niż pozostałe modele izotermiczne i kinetyczne. Uzyskane parametry termodynamiczne: ΔG°, ΔH° i ΔS° wskazują, że adsorpcja jonów Cu2+, Fe2+ i Mn2 z kwaśnych wód kopalnianych przebiega spontanicznie i jest procesem endotermicznym. W końcowym etapie badania nanocząsteczki perlitu- adsorbentu zostały umieszczone wewnątrz szklanej kolumny i wykorzystane do usuwania jonów metali ciężkich z kwaśnych wód kopalnianych podawanych z prędkością przepływu 1, 3, 5 ml/min. Krzywe przebicia wskazują, że kolumna została nasycona odpowiednio po 180, 240 i 315 dla odpowiednich prędkości przepływu. Uzyskane wyniki wskazują, że ten występujący lokalnie w dużych ilościach, tani i łatwo dostępny minerał krzemianowy wykazuje wysoką skuteczność w usuwaniu z kwaśnych wód kopalniach zanieczyszczeń w postaci metali ciężkich, dlatego też może być z powodzeniem wykorzystany do oczyszczania znacznych ilości wód a także na skalę przemysłową

  11. Study of Ground Response Curve (GRC) Based on a Damage Model / Badanie Krzywej Odpowiedzi Gruntu (Grc) W Oparciu O Model Pękania Skał

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Molladavoodi, H.

    2013-09-01

    , wokół otworu podziemnego powstaje strefa naruszona działalnością górniczą wskutek oddziaływania wysokich naprężeń, nawet w przypadku gdy nie są prowadzone prace strzałowe. Reakcja materiału skalnego znajdującego się w otoczeniu wyrobisk podziemnych jest zazwyczaj procesem nieliniowym i nieodwracalnym, zwłaszcza w stanach wysokich naprężeń in situ. Główną przyczyną nieodwracalnych odkształceń skał kruchych jest pękanie. Jedną z najczęściej stosowanych metod w projektowaniu tuneli (wyrobisk podziemnych) jest metoda konwergencji i zamknięcia, popularna ze względu na zakres zastosowań. Metoda ta zazwyczaj wykorzystuje modele sprężysto- plastyczne, jako konstytutywne modele zachowania skał. Modele plastyczne wykorzystywane dotychczas do symulacji zachowania skał nie uwzględniają pewnych kluczowych aspektów, takich jak obniżenie sztywności czy rozmiękczanie. Dlatego też zastosowanie konstytutywnych modeli w metodzie konwergencji i zamknięcia jest sprawą kluczową przy projektach obejmujących struktury skalne. W pracy tej omówiono podstawowe założenia modelu continuum uszkodzeń i spękań. Zaimplementowano wielostopniową procedurę do badania tunelu o przekroju kolistym znajdującego się pod polem naprężeń hydrostatycznych, przy wykorzystaniu modelu pękania górotworu. Krzywą odpowiedzi gruntu oraz promień strefy naruszonej wybieraniem obliczono przy wykorzystaniu izotropowego modelu uszkodzeń. Metoda konwergencji i zamykania oparta na tym modelu uwzględnia zachowanie skał po wystąpieniu szczytowych naprężeń i powstaniu strefy naruszonej wybieraniem. Analiza wyników wykazała znaczny wpływ parametrów związanych z kruchością na konwergencję ścian wyrobiska, kształt krzywej odpowiedzi gruntu oraz promień strefy naruszonej wybieraniem.

  12. Estimation of the Cost of Equity for Mining Companies Using the P-Lefac Method

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Ranosz, Robert

    2014-03-01

    - Capital (kapitał). Jest to metoda punktowa (scoringowa) zbliżona do sposobu określania wartości cen akcji wykorzystywana przez ING Finansial Markets. Jak wynika z przeprowadzonego przeglądu literatury, metoda ta nie jest powszechnie znana i używania przez przed- siębiorstwa, niemniej jednak posiada ona pewne zalety, uzasadniające jej wykorzystanie. Do jej głównych atutów należy zaliczyć łatwość zastosowania oraz "stabilność" uzyskiwanych wyników - wyliczony koszt kapitału własnego nigdy nie będzie przyjmował wartości mniejszych niż przyjęta stopa wolna od ryzyka. Omawiana metoda ma swoje szczególne zastosowanie do spółek (przedsiębiorstw), które nie są notowane na giełdach papierów wartościowych. Niniejszy artykuł składa się z pięciu części: wstępu, metody LEFAC, parametryzacji metody LEFAC (P-LEFAC), przykładu obliczeniowego oraz podsumowania. Druga cześć opracowania dotyczy charakterystyki metody LEFAC. W trzeciej części artykułu dokonano parametryzacji metody uzyskując funkcję określoną przez wzór 22. Kolejny rozdział zawiera przykład obliczeniowy dla spółki KGHM S.A., w rozdziale tym zaprezentowano również wyniki, jakie uzyskałyby spółki górnicze stosując omawianą metodę obliczania kosztu kapitału własnego - obliczeń dokonano zarówno dla spółek górniczych notowanych, jak i nie notowanych, na Warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych. W tej części artykułu zaprezentowano również krótkie porównanie wyników uzyskiwanych przy zastosowaniu metody CAPM z omawianym modelem. Ostatnim rozdziałem jest podsumowanie, w którym przedstawiono wnioski końcowe. Całość artykułu została zamknięta spisem wykorzystanej literatury

  13. Turbulent Sensible Heat Flux in Łódź Obtained from Scintillometer Measuerments - Comparison of Free and Mix Algorithms

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Zieliński, Mariusz; Fortuniak, Krzysztof; Pawlak, Włodzimierz

    2012-01-01

    , iż strumieni ciepła jawnego w znacznym stopniu różni się, w zależności od zastosowanej funkcji uniwersalnej. Z kolei założenie swobodnej konwekcji w Łodzi sprawdza się jedynie w przypadku silnie chwiejnej warstwy granicznej. Ponadto wykazano, iż w przypadku Łodzi metoda scyntylacyjna stanowi wiarygodną alternatywę wyznaczania strumieni turbulencyjnych.

  14. The Problem of Form in Objects under Redevelopment (On the Basis of Bytom Market Square Redevelopment Design) / Problem Formy W Obiektach Przebudowywanych (Na Przykładzie Projektu Realizacyjnego Przebudowy Bytomskiego Rynku)

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Maryńczuk, Paweł

    2015-03-01

    The author believes that if a designer has performed many design or research works entailing solutions to various problems, it is recommendable to consider and become aware of previously used methods whose application might have been unwitting or instinctive. The outcome of such reflection can be worth describing and recording in order to formulate a set of guidelines useful in the future. Such methods, being intuitive in nature, are often tied to the designer's subconsciousness, thus are rarely expressed in a clear manner. By using own methods a designer can prove that space should be composed in a given way in order to address specific needs and defined objectives. All this is aimed at preventing accidental formation of space. An example of reasoning serving the aforementioned purpose can be found in a method referred to as CQC or Composition Quality Control, the application of which facilitates intentional shaping of an architectural piece of work. Autor uważa uważa, że jeśli projektant ma za sobą wiele prac projektowych lub też prac badawczych, które połączone były z rozwiązywaniem różnych problemów, to warto zastanowić się i uświadomić sobie sposoby, które dotychczas - może nieświadomie lub odruchowo - były stosowane. Wynik refleksji warto opisać i zapisać po to, żeby ująć go w układ wskazań na przyszłość. Metody te, mając charakter intuicyjny, często związane są z podświadomością projektanta, w związku z tym rzadko można spotkać je jako wyrażone w sposób wyraźny. Stosując metody własne można dowieść, że przestrzeń winna być komponowana tak, a nie inaczej dla określonych potrzeb i wytyczonych celów tak, aby jej forma nie była przypadkowa. Przykładem takiego rozumowania jest przyjeta metoda KJK, której zastosowanie pomaga w swiadomym kształtowaniu dzieła architektonicznego.

  15. Evaluation of Blasting Patterns Using Operational Research Models / Ocena Planów Prac Strzałowych W Oparciu O Metody Badań Operacyjnych

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Monjezi, Masoud; Farzaneh, Farhad; Asadi, Ahmad

    2013-09-01

    ustalania kolejności preferowanych rozwiązań oparta o podobieństwo do rozwiązania idealnego (TOPSIS), wywodząca się z MADM, jest skuteczną metodą ustalania rankingu wzorców. Inną metodą ilościową stosowaną do oceny efektywności systemów jest metoda analizy danych DEA. W niniejszym artykule dokonano próby opracowania hybrydowego modelu MADM do wyboru najbardziej korzystnego planu prac strzałowych w kopalni rud żelaza Chadormalu, w Iranie. W ramach badań wykorzystano metodę DEA do wyboru skutecznego planu prac strzałowych, następnie zastosowano podejście TOPSIS dla rozpoznania najbardziej odpowiedniego wzorca spośród tych wybranych przy pomocy metody DEA. Stwierdzono, że wzorce oznaczone jako J, G i B są najodpowiedniejsze do zastosowania przy pracach strzałowych prowadzonych w kopalni rud żelaza Chadormalu.

  16. The Use of 3D Graphic Modelling in Geoarchaeological Investigations (Bykowszczyzna Archaeological Site near Kock, E Poland)

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Łojek, Jacek

    2012-01-01

    jego rozszerzeń: Spatial Analyst i 3D Analyst wykorzystywane jako narzędzia analityczne w geomorfologii, w sposób nowatorski zostały zastosowane w pracach inwentaryzacyjnych na stanowisku archeologicznym. Wykonywane tradycyjnymi metodami szkice terenowe, są w tym przypadku tylko podkładem umożliwiającym wprowadzenie danych do programu, a nie jak dotychczas materiałem dokumentacyjnym samym w sobie. Zaproponowana przez autora metoda wizualizacji danych, daje nowe możliwości wykorzystania programów środowiska GIS oraz jest kolejnym krokiem w dziedzinie współpracy geografów i archeologów.

  17. Alkalis in Coal and Coal Cleaning Products / Alkalia W Węglu I Productach Jego Wzbogacania

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Bytnar, Krzysztof; Burmistrz, Piotr

    2013-09-01

    ły ilaste, sporadycznie też miki oraz skalenie. Udział alkaliów zawartych w wilgoci węgli stosowanych do produkcji koksu w ogólnej ilości zawartych w nim alkaliów wynosi dla badanych węgli od 17.8 do 62.0%. Obecność sodu i potasu w wilgoci węgla związana jest wyłącznie z obecnością w niej jonów chlorkowych. Wyniki analizy wody odprowadzanej z procesu wirowania flotokoncentratu wskazują, że stosunek masowy Na do K w wilgoci węgla wynosi 20:1. Wzrost zawartość wilgoci w koksie będący wynikiem ich zwiększonej ilości w mieszance węglowej prowadzi do wzrostu reaktywności (wskaźnik CRI) oraz spadku wytrzymałości (wskaźnik CSR) oznaczonych metoda Nippon Steel Co.

  18. Use of Ornamental Trees in Dating of Abandoned Cemeteries on the Example of Thuja Occidentalis and Thuja Orientalis

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Opała, Magdalena; Majgier, Leszek

    2012-01-01

    i Thuja occidentalis. Te obce dla flory polskiej gatunki, doskonale zaadaptowały się do zastanych warunków siedliskowych i klimatycznych. W pracy przedstawiono próbę zastosowania metody datowania dendrochronologicznego do określenia wieku porzuconych cmentarzy z Krainy Wielkich Jezior Mazurskich. Badaniem objęto 5 porzuconych cmentarzy. Ogółem pobrano 15 wywiertów z drzew. Po zastosowaniu standardowej metody dendrochronologicznej, utworzono lokalne chronologie przyrostowe dla badanych gatunków. Badania wykazały, iż najstarsze okazały się być okazy Thuja occidentalis występujące na cmentarzu Słabowo, których wiek wynosi ponad 70 lat. Na pozostałych obiektach rosnące okazy obydwu gatunków żywotników datowane są na lata 60. i początek lat 70.XX wiek. W porównaniu z informacjami historycznymi o wieku i pochodzeniu badanych obiektów rosnące na nich okazy żywotników są znacznie młodsze niż wiek założenia cmentarzy. Przedstawiona metoda okazała się być niezwykle pomocna w poznaniu czasu wprowadzenia żywotników Thuja occidentalis i Thuja orientalis na badanych cmentarzach.

  19. Application of Multidimensional Data Visualization by Means of Self-Organizing Kohonen Maps to Evaluate Classification Possibilities of Various Coal Types / Zastosowanie Wizualizacji Wielowymiarowych Danych Za Pomocą Sieci Kohonena Do Oceny Możliwości Klasyfikacji Różnych Typów Węgla

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Jamróz, Dariusz; Niedoba, Tomasz

    2015-03-01

    materiału. Nasuwa się więc pytanie, czy możliwa jest identyfikacja typu węgla za pomocą dostępnych danych. W tym celu zastosowano wielowymiarową technikę wizualizacji statystycznej. Istnieje wiele metod takiej wizualizacji, z których kilka było już przedmiotem wcześniejszych publikacji autorów. W tym wypadku autorzy zdecydowali się zastosować metodę sieci Kohonena. Metoda ta została opisana w rozdziale 2 pracy, gdzie oprócz opisu teoretycznego podano również główne wzory stosowane podczas modelowania tą metodą (wzory (1)-(5)). Do zbadania postawionego problemu wykorzystano optymalną liczbę iteracji i optymalny czas uczenia sieci. Pewnym problemem pojawiającym się przy takiej wizualizacji jest konieczność doboru parametrów, w celu uzyskania widoku, który w sposób czytelny prezentuje poszukiwane przez nas informacje. Należy wspomnieć, że w trakcie prowadzonych eksperymentów uzyskiwano widoki przy użyciu sieci neuronowej o wielkości od 10 × 10 do 100 × 100 neuronów. Widoki były uzyskiwane przy wartości parametru MAX_DISTANCE od 1 do wielkości sieci oraz parametru ITER od 1 do 5000. Eksperymenty były prowadzone dla różnych wzorów określających modyfikację wag. Przedstawione w pracy wyniki stanowią najbardziej czytelne z uzyskanych. Wizualizacja wielowymiarowa przy użyciu sieci Kohonena pozwala stwierdzić, że informacje zawarte w analizowanych siedmiowymiarowych danych są wystarczające do prawidłowej klasyfikacji typów węgla 31, 34.2 oraz 35, przy czym nawet zobrazowanie 3 typów węgla na jednym rysunku pozwala stwierdzić, że neurony reprezentujące próbki węgla danego typu gromadzą się w skupiskach, które można od siebie odseparować. Z tego wynika, że dane zawierają informacje wystarczające do prawidłowej klasyfikacji węgla. Zauważyć jednak warto, że przedstawienie przy pomocy sieci Kohonena, danych reprezentujących różne typy węgla parami, pozwala uzyskać jeszcze bardziej czytelne wyniki

  20. New Criteria to Assess Seismic and Rock Burst Hazard in Coal Mines / Nowe Kryteria Dla Oceny Zagrożenia Sejsmicznego I Tąpaniami W Kopalniach Węgla Kamiennego

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Mutke, Grzegorz; Dubiński, Józef; Lurka, Adam

    2015-09-01

    niektórych przypadkach również wypadki śmiertelne. Przedstawiono podstawowe parametry sejsmologiczne stosowane w kraju i w świecie do oceny zagrożenia sejsmicznego. Opisano podstawowe zasady metody kompleksowej oceny stanu zagrożenia tąpnięciem, w skład której wchodzi metoda sejsmologiczna bieżącej (pomiarowej) oceny stanu zagrożenia. Od wielu lat, wraz z ciągłym rozwojem bazy aparaturowej i możliwości w zakresie cyfrowej rejestracji sejsmogramów oraz przetwarzania i interpretacji danych pomiarowych wzrasta znaczenie metod sejsmicznych, które są dzisiaj powszechnie stosowane w polskich kopalniach zagrożonych tąpaniami. Ciągła obserwacja zjawisk sejsmicznych indukowanych w trakcie rozwoju procesu eksploatacji pokładów węgla umożliwiła, w oparciu o zgromadzoną bazę danych, opracowywanie nowych kryteriów zagrożenia sejsmicznego oraz zagrożenia tąpnięciem, które winny wyraźnie poprawić efektywność metody sejsmologii górniczej. W artykule przedstawiono nowe kryteria oceny stanu bieżącego zagrożenia tąpaniami zaproponowane do stosowania w polskich kopalniach węgla kamiennego, które prowadzą eksploatację systemem ścianowym. Kryteria te są oparte na wynikach ciągłej rejestracji sejsmologicznej, połączonej z bieżącą analizą zarejestrowanych wstrząsów i obliczaniem wybranych parametrów sejsmologicznych. Parametry te to położenie ognisk wstrząsów w stosunku do wyrobisk eksploatacyjnych, energia sejsmiczna wstrząsów, suma energii sejsmicznej wyzwolona na każde 5m postępu ściany eksploatacyjnej, wartość wagowanego parametru amplitudy prędkości drgań PPVW, moment sejsmiczny M0, indeks energii EI oraz parametr b rozkładu wstrząsów według relacji Gutenberga-Richtera. Wartości powyższych parametrów są określane dla każdej doby lub w przesuwających się co dobę oknach czasowych lub oknach zawierających określoną liczbę wstrząsów, a następnie porównywane, raz na dobę, z ich wartościami

  1. Correlation of Risk Analysis Method Results with Numerical and Limit Equilibrium Methods in Overall Slope Stability Analysis of Southern Wall of Chadormalu Iron Open Pit Mine-Iran / Korelacja wyników analizy ryzyka z wynikami obliczeń numerycznych oraz wynikami uzyskanymi w oparciu o metodę równowagi granicznej zastosowanych do badania stabilności wyrobiska pochyłego na południowej ścianie odkrywkowej kopalni rud żelaza w chadormalu w Iranie

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Ahangari, Kaveh; Paji, Arman Gholinezhad; Behdani, Alireza Siami

    2013-06-01

    Slope stability analysis is one of the most important factors in designing open pit mines. Therefore an optimal slope design that supports both aspects of economy and safety is very significant. There are many different methods in slope stability analysis including empirical, limit equilibrium, block theory, numerical, and probabilistic methods. In this study, to analyze the overall slope stability of southern wall of Chadormalu iron open pit mine three numerical, limit equilibrium and probabilistic methods have been used. Software and methods that is used for analytical investigation in this study are FLAC software for numerical analysis, SLIDE software and circuit failure chart for limit equilibrium analysis and qualitative fault tree and semi-quantitative risk matrix for probabilistic analysis. The results of all above mentioned methods, was a circular failure occurrence in Metasomatite rock zone between 1405 to 1525 m levels. The main factors of failure occurrence in this range were heavily jointing and existing of faults. Safety factors resulted from numerical method; Circular chart method and SLIDE software are 1.16, 1.25 and 1.27 respectively. Regarding instability and safety factors in Metasomatite rock zone, in order to stabilize the given zone, some considerations such as bench angle and height reduction should be planned. In results of risk matrix method this zone was mentioned too as a high risk zone that numerical and limit equilibrium methods confirmed this. Badanie stabilności wyrobiska pochyłego jest jednym z najważniejszych czynników uwzględnianych przy projektowaniu kopalni odkrywkowych. Optymalne zaprojektowanie wyrobiska pochyłego z uwzględnieniem czynników ekonomicznych oraz bezpieczeństwa jest niezmiernie ważne. Istnieje wiele metod badania stabilności wyrobiska pochyłego, między innymi metody empiryczne, metoda równowagi granicznej, teoria bloków oraz metody numeryczne i probabilistyczne. W pracy tej omówiono zastosowanie

  2. The Outburst Risk as a Function of the Methane Capacity and Firmness of a Coal Seam

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Wierzbicki, Mirosław; Skoczylas, Norbert

    2014-12-01

    In most coal basins that are currently being exploited, gas and rock outbursts pose a considerable safety threat. The risk of their occurrence is frequently assessed by means of a parameter known as the methane capacity of coal. In a lot of countries, the evaluation of the mechanical properties of coal is conducted by means of another parameter: the firmness of coal. Due to the laboratory investigations and in situ observations carried out by the authors of this paper, it was possible to determine a function space in which the outburst risk can be described as a function of the methane capacity and firmness of a coal seam. This, in turn, made it possible to link the "gas factor" to the "mechanical factor", and thus provide a more comprehensive risk analysis. Wyrzuty gazów i skał stanowią duże zagrożenie w większości obecnie eksploatowanych zagłębi węglowych. Bardzo często wykorzystywanym parametrem oceny stanu zagrożenia wyrzutowego jest zawartość metanu w węglu. W wielu krajach do oceny mechanicznych parametrów węgla wykorzystuje się zwięzłość. Autorzy przeprowadzili badania laboratoryjne polegające na prowokacjach wyrzutów w skali laboratoryjnej. Jako materiał badawczy wykorzystane zostały brykiety węglowe. W trakcie badań wstępnych ustalona została zależność pomiędzy porowatością brykietów, a ich zwięzłością f oraz pomiędzy ciśnieniem nasycania metanem, a wskaźnikiem intensywności desorpcji dP. Pozwoliło to na przygotowywanie eksperymentów o kontrolowanych parametrach gazowych (wskaźnik intensywności desorpcji) oraz wytrzymałościowych (zwięzłość). Opracowana została metoda kontrolowania intensywności prowokacji wyrzutu poprzez określenie tempa spadku ciśnienia gazu przed czołem brykietu. Dzięki temu dla siatki parametrów f-dP możliwe było poszukiwanie minimalnej, skutecznej intensywności prowokacji wyrzutu. Znormalizowana wartość stałej czasowej spadku ciśnienia przed czołem brykietu powoduj

  3. New Criteria to Assess Seismic and Rock Burst Hazard in Coal Mines / Nowe Kryteria Dla Oceny Zagrożenia Sejsmicznego I Tąpaniami W Kopalniach Węgla Kamiennego

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Mutke, Grzegorz; Dubiński, Józef; Lurka, Adam

    2015-09-01

    niektórych przypadkach również wypadki śmiertelne. Przedstawiono podstawowe parametry sejsmologiczne stosowane w kraju i w świecie do oceny zagrożenia sejsmicznego. Opisano podstawowe zasady metody kompleksowej oceny stanu zagrożenia tąpnięciem, w skład której wchodzi metoda sejsmologiczna bieżącej (pomiarowej) oceny stanu zagrożenia. Od wielu lat, wraz z ciągłym rozwojem bazy aparaturowej i możliwości w zakresie cyfrowej rejestracji sejsmogramów oraz przetwarzania i interpretacji danych pomiarowych wzrasta znaczenie metod sejsmicznych, które są dzisiaj powszechnie stosowane w polskich kopalniach zagrożonych tąpaniami. Ciągła obserwacja zjawisk sejsmicznych indukowanych w trakcie rozwoju procesu eksploatacji pokładów węgla umożliwiła, w oparciu o zgromadzoną bazę danych, opracowywanie nowych kryteriów zagrożenia sejsmicznego oraz zagrożenia tąpnięciem, które winny wyraźnie poprawić efektywność metody sejsmologii górniczej. W artykule przedstawiono nowe kryteria oceny stanu bieżącego zagrożenia tąpaniami zaproponowane do stosowania w polskich kopalniach węgla kamiennego, które prowadzą eksploatację systemem ścianowym. Kryteria te są oparte na wynikach ciągłej rejestracji sejsmologicznej, połączonej z bieżącą analizą zarejestrowanych wstrząsów i obliczaniem wybranych parametrów sejsmologicznych. Parametry te to położenie ognisk wstrząsów w stosunku do wyrobisk eksploatacyjnych, energia sejsmiczna wstrząsów, suma energii sejsmicznej wyzwolona na każde 5m postępu ściany eksploatacyjnej, wartość wagowanego parametru amplitudy prędkości drgań PPVW, moment sejsmiczny M0, indeks energii EI oraz parametr b rozkładu wstrząsów według relacji Gutenberga-Richtera. Wartości powyższych parametrów są określane dla każdej doby lub w przesuwających się co dobę oknach czasowych lub oknach zawierających określoną liczbę wstrząsów, a następnie porównywane, raz na dobę, z ich wartościami

  4. In-Situ Treatment of Groundwater Contaminated with Underground Coal Gasification Products / Oczyszczanie In-Situ WÓD Podziemnych Zanieczyszczonych Przez Produkty Podziemnego Zgazowania WĘGLA

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Suponik, Tomasz; Lutyński, Marcin

    2013-12-01

    In the paper the contaminants that may be generated in Underground Coal Gasification (UCG) process were listed and include mainly mono- and polycyclic aromatic hydrocarbons, phenols, heavy metals, cyanides, ammonium, chloride and sulphate. As a method of UCG contaminated groundwater treatment a Permeable Reactive Barrier technology was proposed. To assess the effectiveness of this technology two tests were carried out. Granulated activated carbon (GAC) and zeolite, and granulated activated carbon and scrap iron were applied in the first and second test respectively. For these materials the hydro geological parameters called reactive material parameters were determined and discussed. The results of the experiments showed that GAC seems to be the most effective material for phenols, BTX, PAH, cyanides and slightly lowers ammonia removal, while zeolites and scrap iron removed free cyanide, ammonia and heavy metals respectively. Podziemne Zgazowanie Węgla (PZW) jest alternatywną metodą pozyskiwania energii z węgla. Jest to zespół przemian termicznych i chemicznych przebiegających bezpośrednio w złożu węgla, zachodzących pomiędzy substancją organiczną a czynnikiem zgazowującym, jakim może być powietrze, tlen, para wodna, dwutlenek węgla. Poza wieloma zaletami metoda ta niesie za sobą także wiele zagrożeń, które były rozważane w ramach projektu HUGE 2 (nr RFCR-CT-2011-00002). Jednym z nich jest zagrożenie środowiska wód podziemnych produktami PZW, do których należą wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, BTX, fenole, metale ciężkie, cyjanki, jony amonowe, chlorki i siarczany. W celu zminimalizowania tego zagrożenia w pracy rozważono zastosowanie w obszarze reaktora PZW technologii Przepuszczalnej Bariery Reaktywnej (PRB). W technologii tej zanieczyszczenia usuwane są in-situ poprzez przepływ wód przez odpowiednio dobrany materiał reaktywny. W tablicy 1 przedstawiono podstawowe parametry bariery, które należy określić, aby

  5. Parametric Factors for the Tangential-Rotary Picks Quality Assessment / Wskaźniki Parametryczne Oceny Jakości Noży Styczno-Obrotowych

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Krauze, Krzysztof; Bołoz, Łukasz; Wydro, Tomasz

    2015-03-01

    ży styczno-obrotowych stosowanych do zbrojenia organu dowolnej maszyny urabiającej pracującej w dowolnych warunkach. Nóż styczno-obrotowy podczas eksploatacji jest elementem będącym bezpośrednio w kontakcie z urabianą calizną. Nóż mocowany jest w uchwycie przyspawanym do organu frezującego będącego częścią maszyny urabiającej. Prawidłowa praca samego noża uzależniona jest od parametrów geometrycznych organu i uchwytu, parametrów kinematycznych maszyny urabiającej oraz organu jak również parametrów materiałowych uchwytu. Dopiero gdy parametry te są poprawnie dobrane oraz zachowane możliwe jest zapewnienie prawidłowych warunków pracy noża. Wtedy też jego jakość ma duży wpływ na realizację procesu skrawania, a przede wszystkim na energochłonność oraz trwałość. Zagadnienia teoretyczne związane z procesem frezowania nożami styczno-obrotowymi są podstawą do opracowania metody oceny ich jakości. Jednak w pierwszej kolejności konieczne jest sprecyzowanie odpowiednich założeń, które przedmiotowa metoda musi spełniać: • możliwość porównywania jakości wykonania noży, • możliwość kontroli utrzymania jakości dostarczanych noży, • możliwość zastosowania do prawa zamówień publicznych, • parametryczność pozwalająca na dostosowanie do różnych warunków pracy. Uwzględniając istotne z punktu widzenia prawidłowej pracy noży styczno-obrotowych czynniki określono następujące elementy oceny jakości noży: • pomiar parametrów geometrycznych całego noża oraz samego węglika spiekanego, • badania parametrów materiałowych korpusu noża, • badania parametrów materiałowych ostrza, • pomiar twardości części roboczej i chwytowej korpusu, • pomiar twardości ostrza, • określenie szybkości zużycia noża w warunkach laboratoryjnych. Mając powyższe na uwadze zaproponowano przeprowadzenie badań w trzech etapach [1,7]: • pomiar parametrów geometrycznych noży styczno-obrotowych,