Sample records for pomoca spektrometru typu

  1. SEPARATION OF SOME RARE EARTHS BY REVERSED-PHASE PARTITION CHROMATOGRAPHY. Report No. 129/V; Rozdzielenie Niektorych Ziem Rzadkich za Pomoca Chromatografii Podzialowej z Odwroconymi Fazami

    DOE Office of Scientific and Technical Information (OSTI.GOV)

    Siekierski, S.; Fidelis, I.

    1960-01-01

    The reversed phase partition chromatography was applied to the separation of small amounts of some rare earths. As a stationary phase TBP was used. and the elution was carried out with concentrated HNO/sub 3/. (auth)

  2. Numerical Strength Analysis of a Complex, Steel Shell Structure/ Numeryczna Analiza Wytrzymałosciowa Pewnej Złożonej, Stalowej Konstrukcji Powłokowej

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Burczynski, Grzegorz; Marcinowski, Jakub

    2014-09-01

    The paper deals with the numerical modelling of a complex, steel shell structure. The part under analysis is the upper segment of a steel pylon, which consists of several cylindrical shells and one conical segment. Particular parts of the structure are welded together. Geometrical and loading data calculations were performed for the particular material for both an ideally elastic case and an elasto-plastic case. The conclusion that the structural member analysed required strengthening were drawn on the basis of these results. The structural modification was proposed and additional calculations for this modified structure were also performed. Introduced additional shell elements locked the mechanism of plastic flow. The proposed modification can be treated as a possible strengthening concept. The whole analysis was performed by means of the ABAQUS system but some stages of calculations were also verified by the COSMOS/M system. Przedmiotem pracy jest numeryczne modelowanie pewnej bardzo złożonej, stalowej konstrukcji powłokowej. Analizowana szczegółowo czesc jest górnym fragmentem stalowego pylonu, na który składa sie kilka odcinków powłok cylindrycznych oraz jeden segment stożkowy. Te poszczególne fragmenty konstrukcji były ze soba połaczone spawaniem. Dla znanych parametrów materiałowych, geometrycznych i obciażeniowych wykonano obliczenia w zakresie idealnie spreżystym oraz w zakresie spreżystoplastycznym. Na podstawie tych obliczen wyciagnieto wniosek o koniecznosci wzmocnienia tej czesci pylonu. Zaproponowano istotna modyfikacje istniejacej konstrukcji i wykonano dla niej ponownie obliczenia. Wprowadzone dodatkowe elementy powłokowe zablokowały mechanizm plastycznego płyniecia. Zaproponowana modyfikacje można potraktowac jako jedna z możliwych koncepcji wzmocnienia konstrukcji. Wszystkie analizy numeryczne zostały wykonane za pomoca systemu ABAQUS. Pewne wybrane fragmenty obliczen były weryfikowane także z pomoca systemu COSMOS/M.

  3. Application of Concentration-Number and Concentration-Volume Fractal Models to Recognize Mineralized Zones in North Anomaly Iron Ore Deposit, Central Iran / Zastosowanie Modeli Fraktalnych Typu K-L (Koncentracja-Liczba), Oraz K-O (Koncentracja Objętość) Do Rozpoznawania Stref Występowania Surowców Mineralnych W Regionie Złóż Rud Żelaza North Anomaly, W Środkowym Iranie

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Afzal, Peyman; Ghasempour, Reza; Mokhtari, Ahmad Reza; Haroni, Hooshang Asadi

    2015-09-01

    Identification of various mineralized zones in an ore deposit is essential for mine planning and design. This study aims to distinguish the different mineralized zones and the wall rock in the Central block of North Anomaly iron ore deposit situated in Bafq (Central Iran) utilizing the concentration-number (C-N) and concentration-volume (C-V) fractal models. The C-N model indicates four mineralized zones described by Fe thresholds of 8%, 21%, and 50%, with zones <8% and >50% Fe representing wall rocks and highly mineralized zone, respectively. The C-V model reveals geochemical zones defined by Fe thresholds of 12%, 21%, 43% and 57%, with zones <12% Fe demonstrating wall rocks. Both the C-N and C-V models show that highly mineralized zones are situated in the central and western parts of the ore deposit. The results of validation of the fractal models with the geological model show that the C-N fractal model of highly mineralized zones is better than the C-V fractal model of highly mineralized zones based on logratio matrix. Identyfikacja stref występowania surowców mineralnych jest kwestia kluczową przy planowaniu wydobycia i projektowaniu kopalni. Celem pracy jest rozróżnienie stref o różnej zawartości surowców mineralnych oraz pasma skalnego w środkowej części zagłębia Bafq (środkowa cześć Iranu) przy wykorzystaniu modeli fraktalnych typu koncentracja-liczba i koncentracja-objętość. Model koncentracja-liczba pozwala na wyróżnienie czterech stref występowania surowca, definiowanych poprzez progową zawartość żelaza w rudzie na poziomie 8%, 21%, i 50% oraz strefy <8% i >50% zawartości żelaza, co odpowiada pasmu skalnemu oraz strefie o wysokim stopniu zawartości rudy. Model koncentracja-objętość wskazuje na istnienie stref geochemicznych określonych poprzez progowe wartości zawartości żelaza: 12%, 21%, 43% i 57 % oraz strefy <12%, co odpowiada ścianie skalnej. Obydwa modele stwierdzają obecność stref o wysokim stopniu zawartości surowca w środkowej i zachodniej części złoża. Wyniki walidacji modeli fraktalnych przy użyciu modeli geologicznych wskazują, ze model fraktalny koncentracja-liczba lepiej odwzorowuje obecność stref o wysokiej zawartości rud niż model fraktalny typu koncentracja-objętość.

  4. Application of Multidimensional Data Visualization by Means of Self-Organizing Kohonen Maps to Evaluate Classification Possibilities of Various Coal Types / Zastosowanie Wizualizacji Wielowymiarowych Danych Za Pomocą Sieci Kohonena Do Oceny Możliwości Klasyfikacji Różnych Typów Węgla

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Jamróz, Dariusz; Niedoba, Tomasz

    2015-03-01

    Multidimensional data visualization methods are a modern tool allowing to classify some analysed objects. In the case of grained materials e.g. coal, many characteristics have an influence on the material quality. The paper presents the possibility of applying visualization techniques for coal type identification and determination of significant differences between various types of coal. To achieve this purpose, the method of Kohonen maps was applied by means of which three types of coal - 31, 34.2 and 35 (according to Polish classification of coal types) were investigated. It was stated that the applied methodology allows to identify certain coal types efficiently and can be used as a qualitative criterion for grained materials. Metody wizualizacji wielowymiarowych danych są nowoczesnym narzędziem umożliwającym klasyfikację analizowanych obiektów, którymi mogą być różnego typu dane opisujące wybrane zjawisko lub materiał. W przypadku materiałów uziarnionych, jakim jest np. węgiel, wiele cech ma wpływ na jakość materiału, tj. np. gęstość, wielkość ziaren, ciepło spalania, zawartość popiołu, zawartość siarki itp. Na potrzeby artykułu przeprowadzono rozdział węgli z trzech wybranych kopalni węgla kamiennego, zlokalizowanych w Górnośląskim Okręgu Przemysłowym. Każda z tych kopalni pracuje na innego typu węglu. W tym przypadku były to węgle o typach 31, 34.2 oraz 35 (według polskiej klasyfikacji typów węgla). Najpierw, materiał został podzielony na klasy ziarnowe a następnie za pomocą rozdziale w cieczy ciężkiej (roztwór chlorku cynku) na frakcje gęstościowe. Dla tak przygotowanego materiału przeprowadzono następnie analizy chemiczne mające na celu określenie takich parametrów, jak zawartość siarki, zawartość popiołu, zawartość części lotnych, ciepło spalania oraz wilgotność analityczną. W ten sposób, dla każdej klaso-frakcji uzyskano bogate charakterystyki badanego materiału. Nasuwa się więc pytanie, czy możliwa jest identyfikacja typu węgla za pomocą dostępnych danych. W tym celu zastosowano wielowymiarową technikę wizualizacji statystycznej. Istnieje wiele metod takiej wizualizacji, z których kilka było już przedmiotem wcześniejszych publikacji autorów. W tym wypadku autorzy zdecydowali się zastosować metodę sieci Kohonena. Metoda ta została opisana w rozdziale 2 pracy, gdzie oprócz opisu teoretycznego podano również główne wzory stosowane podczas modelowania tą metodą (wzory (1)-(5)). Do zbadania postawionego problemu wykorzystano optymalną liczbę iteracji i optymalny czas uczenia sieci. Pewnym problemem pojawiającym się przy takiej wizualizacji jest konieczność doboru parametrów, w celu uzyskania widoku, który w sposób czytelny prezentuje poszukiwane przez nas informacje. Należy wspomnieć, że w trakcie prowadzonych eksperymentów uzyskiwano widoki przy użyciu sieci neuronowej o wielkości od 10 × 10 do 100 × 100 neuronów. Widoki były uzyskiwane przy wartości parametru MAX_DISTANCE od 1 do wielkości sieci oraz parametru ITER od 1 do 5000. Eksperymenty były prowadzone dla różnych wzorów określających modyfikację wag. Przedstawione w pracy wyniki stanowią najbardziej czytelne z uzyskanych. Wizualizacja wielowymiarowa przy użyciu sieci Kohonena pozwala stwierdzić, że informacje zawarte w analizowanych siedmiowymiarowych danych są wystarczające do prawidłowej klasyfikacji typów węgla 31, 34.2 oraz 35, przy czym nawet zobrazowanie 3 typów węgla na jednym rysunku pozwala stwierdzić, że neurony reprezentujące próbki węgla danego typu gromadzą się w skupiskach, które można od siebie odseparować. Z tego wynika, że dane zawierają informacje wystarczające do prawidłowej klasyfikacji węgla. Zauważyć jednak warto, że przedstawienie przy pomocy sieci Kohonena, danych reprezentujących różne typy węgla parami, pozwala uzyskać jeszcze bardziej czytelne wyniki. Najlepsze efekty osiągnięto dla sieci o 40 wierszach oraz 40 kolumnach neuronów, co łącznie dało liczbę 1600 neuronów, zaś czytelność wyników rośnie wraz z postępem uczenia sieci neuronowej (wzrostem parametru ITER). Przeprowadzone doświadczenia w pełni potwierdzają, że zastosowana metoda może być z powodzeniem wykorzystana w badaniach jakościowych związanych z różnego typu materiałami uziarnionymi, w tym również węglem. Badania w tym zakresie są kontynuowane.

  5. Experimental Testing of Innovative Cold-Formed "GEB" Section / Badania Eksperymentalne Innowacyjnego Kształtownika Giętego Na Zimno Typu "Geb"

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Łukowicz, Agnieszka; Urbańska-Galewska, Elżbieta; Gordziej-Zagórowska, Małgorzata

    2015-03-01

    One of the major advantages of light gauge steel structures made of cold-formed steel sections is their low weight so the production of typical single-storey steel structures of this kind of profiles is still rising. The well known profiles, e.o. Z-sections, C-sections and the so called hat-sections studied and described in the literature, are used mainly as purlins or truss components. A new profile GEB was patented for the use for primary load-bearing member in fabricated steel frames. According to the code [1] every novel cross section should be tested to assign the deformation shape and bearing capacity. The paper deals with the numerical and experimental research of bearing capacity of cold formed GEB profiles. The deformation shape and limit load was obtained from bending tests. The GEB cross section bearing capacity was also determined according to codes [1, 2]. Jedną z najważniejszych zalet lekkich konstrukcji metalowych, wytwarzanych z kształtowników giętych na zimno, jest ich mała masa, dlatego też, producenci coraz częściej wykorzystują możliwości profili giętych do wytwarzania typowych konstrukcji halowych w budownictwie systemowym. Proces gięcia na zimno, pozwala na formowanie różnego rodzaju przekrojów poprzecznych, które mogą być wykorzystywane jako elementy konstrukcji. Typowe kształty elementów. tzn. Z, C oraz tzw. przekroje kapeluszowe, które zostały przebadane i opisane w literaturze, wykorzystuje się głównie jako płatwie lub części składowe wiązarów kratowych. Nowo opatentowany przekrój typu GEB ma być wykorzystany jako element nośny konstrukcji ramowych. W związku z tym innowacyjny kształt oraz parametry geometryczne przekroju takiego kształtownika, związane z możliwością jego wyprodukowania oraz z warunkami nośności, stateczności oraz sztywności, muszą być optymalne. Według normy PN-EN 1993-1-3, każdy nowo uformowany przekrój powinien być przebadany pod kątem nośności elementu i formy deformacji, dlatego też, ten innowacyjny kształtownik został poddany m.in. badaniom nośności na zginanie. Na ich podstawie została określona wartość nośności przekroju oraz forma jego deformacji. Jednocześnie dla analizowanego elementu zostały przeprowadzone obliczenia nośności przekroju, według normy PN-EN-1993-1-3 oraz numeryczne w programie MARC MENTAT.

  6. Examples of Solutions for Steel-Concrete Composite Structures in Bridge Engineering / Przykłady Konstrukcji Zespolonych W Budownictwie Mostowym

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Flaga, Kazimierz; Furtak, Kazimierz

    2015-03-01

    The aim of the article [1] was to discuss the application of steel-concrete composite structures in bridge engineering in the aspect of structural design, analysis and execution. It was pointed out that the concept of steel-concrete structural composition is far from exhausted and new solutions interesting from the engineering, scientific and aesthetic points of view of are constantly emerging. These latest trends are presented against the background of the solutions executed in Poland and abroad. Particular attention is focused on structures of double composition and steel-concrete structures. Concrete filled steel tubular (CFST) structures are highlighted. W artykule [1] omówiono problemy konstrukcyjne, obliczeniowe i realizacyjne, związane z zastosowaniem konstrukcji zespolonych stal-beton w mostownictwie. Wskazano tam, że idea konstrukcyjnego zespolenia stali z betonem jest jeszcze daleka do wyczerpania i że wciąż pojawiają się nowe rozwiązania interesujące z inżynierskiego, naukowego i estetycznego punktu widzenia. W artykule niniejszym pokazano te nowoczesne trendy na tle rozwiązań zrealizowanych w Polsce i na świecie. Szczególną uwagę poświęcono konstrukcjom podwójnie zespolonym oraz konstrukcjom stalowobetonowym. Wyeksponowano tu szczególnie konstrukcje z rur stalowych wypełnionych betonem, typu CFST. Dają one nadzieję na ich szersze zastosowanie w warunkach polskich.

  7. Visualization of Multidimensional Data in Purpose of Qualitative Classification of Various Types of Coal / Wizualizacja Wielowymiarowych Danych W Celu Klasyfikacji JAKOŚCIOWEJ RÓŻNYCH TYPÓW WĘGLA

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Niedoba, Tomasz; Jamróz, Dariusz

    2013-12-01

    Coal as energetic raw material features by many parameters determining its quality. In classification of coal types there are many of them with typical division of energetic, semi-coking and coking coal. The data concerning coal are usually treated as independent values while this kind of approach is not always right. Authors proposed new solutions in this aspect and performed the multidimensional analysis of three selected types of coal featuring by various properties which originated from three various hard coal mines located in Upper Silesia Region. The object of the research was so-called raw coal which was not processed before. For each type of coal the detailed statistical analysis of seven chosen properties of coal was performed. To perform adequate and complete statistical analysis it is necessary to analyze the chosen properties of coal together in multidimensional way. It was decided to apply new and modern visualizing methods of multidimensional data which were observational tunnels method and parallel coordinates method. The applied methods allowed to obtain visualization of seven-dimensional data describing coal. By means of these visualizations it was possible to observe the significant division of the features space between researched types of coal. These methods allowed to look at the investigated data from various perspectives and make possible to determine significant differences between researched materials. For the investigated coals such differences were determined clearly what proved that by means of these methods it is possible to successfully identify type of coal as well to analyze in details its individual properties and identify, for example, particle size fraction etc. The obtained results are innovative and are the basis for more detailed researches taking into consideration also other coal properties, including its structure and texture. This methodology can be also applied successfully for other types of raw materials, like ores. Surowce mineralne, które podlegają wzbogacaniu w celu ich lepszego wykorzystania mogą być (charakteryzują się) charakteryzowane wieloma wskaźnikami opisującymi ich, interesujące przeróbkarza, cechy. Podstawowymi cechami są wielkość ziaren oraz ich gęstość, które decydują o przebiegu rozdziału zbiorów ziaren (nadaw) i efektach takiego rozdziału. Rozdział prowadzi się z reguły, w celu uzyskania produktów o zróżnicowanych wartościach średnich wybranej cechy, która zwykle charakteryzowana jest zawartością określonego składnika surowca wyznaczoną na drodze analiz chemicznych. Takie podejście do surowca mineralnego prowadzi do potraktowania go jako wielowymiarowego wektora X = [X1, …, Xn]. Zasadniczym problemem jest także wybór jednostki populacji generalnej (ziarno, jednostka objętości lub masy), co może decydować o kierunkach charakteryzowania wielowymiarowych powiązań cech wektora X. Takimi kierunkami charakteryzowania mogą być: - wielowymiarowe rozkłady wektora losowego X wraz ze wszystkimi konsekwencjami metody (Lyman, 1993; Niedoba, 2009; 2011; Olejnik et al., 2010; Niedoba & Surowiak, 2012); - wielowymiarowe równania regresji wraz z analizą macierzy współczynników korelacji liniowej oraz korelacji cząstkowej (Niedoba, 2013); - analiza czynnikowa (Tumidajski & Saramak, 2009); - inne metody, w tym wizualizacja metodą tuneli obserwacyjnych (Jamróz, 2001), osi równoległych oraz wizualizacja zależności pomiędzy wielowymiarowymi bryłami (Jamróz, 2009). Wielowymiarowe rozkłady wektora X traktowanego jako wektor losowy, mają już swoją bogatą literaturę i praktyczne ich zastosowanie i nie będą przedmiotem tej publikacji. Pozostałe metody są ze sobą w pewien sposób powiązane, co skrótowo zostało przedstawione w artykule. Macierze współczynników korelacji liniowej i współczynników korelacji cząstkowej są związane, z reguły, z istniejącymi modelami liniowymi zależności występujących między badanymi zmiennymi wektora X. Współczynniki korelacji liniowej są wyznaczane dla par zmiennych losowych całkowicie niezależnie od pozostałych zmiennych. Cząstkowe współczynniki korelacji liniowej wyznaczane są w oparciu o macierz współczynniki korelacji liniowej z uwzględnieniem roli pozostałych zmiennych w rozważanym równaniu regresji liniowej. W przypadku analizy trzech zmiennych losowych, z których jedna jest traktowana jako zmienna zależna a dwie pozostałe jako niezależne sprowadza się to do wyznaczania współczynników korelacji dla zrzutowanych punktów równolegle do płaszczyzny regresji na ściany układu współrzędnych. Pozwala to wyznaczyć hierarchię (siłę wpływu) zależności zmiennych w rozpatrywanym układzie. Na analizie macierzy współczynników korelacji liniowej oparta jest analiza czynnikowa, która pozwala pogrupować występujące zmienne w tzw. czynniki, które reprezentują połączone wpływy zmiennych na rezultaty rozpatrywanych procesów, czyli przeprowadzić pewną klasyfikację zmiennych. W klasyfikacji typów węgli wyróżnia się wiele typów, z umownym podziałem na węgle energetyczne i koksujące. Dane dotyczące węgla są traktowane zwykle jako niezależne wielkości, przy czym takie podejście nie zawsze jest właściwe. Autorzy zaproponowali nowe rozwiązania w tym zakresie i dokonali wielowymiarowej analizy trzech wybranych typów węgla o różnych właściwościach (węgle typu 31, 34.2 oraz 35), które pochodziły z trzech różnych kopalń zlokalizowanych w Górnośląskim Okręgu Przemysłowym. Obiektem badań w każdej z tych kopalń był tzw. węgiel surowy, nie poddawany procesom przeróbczym. Dla każdego z węgli dokonano szczegółowej analizy wybranych siedmiu cech, opisujących jego właściwości, których przykładowe wyniki zostały zaprezentowane w tabelach 1-3. Aby dokonać adekwatnej i dokładnej analizy statystycznej zebranych danych konieczna jest wielowymiarowa analiza wybranych cech węgla łącznie. Zdecydowano się na zastosowanie nowatorskich metod wizualizacji wielowymiarowych danych, którymi były metoda tuneli obserwacyjnych oraz metoda osi równoległych. Zasady i metodyka badań zostały przedstawione w podrozdziałach 2 i 3. Zastosowane metody umożliwiły uzyskanie wizualizacji siedmiowymiarowych danych opisujących węgiel. Za pomocą tych wizualizacji możliwe jest zaobserwowanie wyraźnego podziału przestrzeni cech pomiędzy badanymi typami węgla. Metody te umożliwiły spojrzenie na badane dane z różnych perspektyw, które pozwalają na stwierdzenie zasadniczych różnic badanych materiałów. Dla badanych węgli stwierdzono wyraźne takie różnice co świadczy o tym, że za pomocą proponowanych metod możliwa jest skuteczna identyfikacja typu węgla, jak również dokładniejsza analiza jego poszczególnych cech i identyfikacja np. klasy ziarnowej. Szczegółowe obrazy i ich interpretacja zostały przedstawione w rozdziale 3 i we wnioskach końcowych. Rysunki 3-5 obrazują różnice pomiędzy poszczególnymi typami węgla otrzymane metodą tuneli obserwacyjnych. Wyraźnie można rozgraniczyć próbki dotyczące poszczególnych węgli a tym samym możliwa jest identyfikacja typu węgla na podstawie wielowymiarowej analizy. Rysunki 6-7 pokazują zastosowanie innej metody wielowymiarowej, którą była metoda osi równoległych. Metoda ta okazała się być skuteczna do uzyskania informacji o konieczności przeskalowania poszczególnych cech, w celu uzyskania bardziejczytelnych rezultatów. Natomiast rysunek 10 pokazuje różnice otrzymane metodą tuneli obserwacyjnych pomiędzy charakterystykami konkretnych klas ziarnowych wybranego materiału, którym w tym przypadku był węgiel typu 31. Uzyskane wyniki i zastosowana metodyka są nowatorskie i stanowią bazę pod bardziej szczegółowe badania, biorące pod uwagę także inne charakterystyki węgli, w tym ich strukturę i teksturę. Za pomocą przedstawionych metod możliwe jest stwierdzenie, czy wybrane cechy są wystarczające do identyfikacji zarówno typu węgla, jak również klasy ziarnowej i innych jego cech. Metodyka ta może być również stosowana z powodzeniem dla innych typów surowców mineralnych, np. dla rud.

  8. Influence of Polycarboxylate Superplasticizers on Rheological Properties of Cement Slurries Used in Drilling Technologies / Wpływ Superplastyfikatorów Z Grupy Polikarboksylanów Na Właściwości Reologiczne Zaczynów Cementowych Stosowanych W Technologiach Wiertniczych

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Stryczek, Stanisław; Wiśniowski, Rafał; Gonet, Andrzej; Złotkowski, Albert; Ziaja, Jan

    2013-09-01

    Sealing slurries, mainly the cement-based ones, are concentrated dispersive systems, containing solid particles of considerably developed specific surface. Rheologically, such systems are very complex. This also stems from the fact that the rheological properties have a significant effect on: • additives and admixtures modifying technological properties of fresh and set slurries, • chemically complex mechanism of hydration in a slurry in a function of time. Special attention should paid to plasticizing (plasticizers PL) and liquefying (traditional and new- -generation superplasticizers SP) admixtures affecting the modification and optimization of rheological properties of fresh cement slurries as far as providing efficiency of sealing of casing pipes is concerned. Laboratory analyses were focused on proving the following thesis: properly selected type of superplasticizer [by BASF Polska Sp.z o.o. (The Chemical Company) - Admixtures for Concrete Division] advantageously affects the rheological parameters of sealing slurry based on metallurgical cement CEM III /A 32,5. The following variables were used in the analyses: • type of superplasticizer, • type of batch fluid. The laboratory experiments were made on superplasticizers produced by BASF: • SKY 501, • SKY 503, • SKY 591, • ACE 430, • Glenium 115. The superplasticizer concentration in the slurry was 0.5 wt% (as compared with mass of dry cement). Water to cement ratio for the analyzed sealing slurries was equal to 0.5. The sealing slurries were made of metallurgical cement CEM III/A 32,5 N-LH/HSR/N Lafarge Cement S.A. in Małogoszcz. Zaczyny uszczelniające, a zwłaszcza typu cementowego, są skoncentrowanymi układami dyspersyjnymi, zawierającymi cząstki stałe o znacznie rozwiniętej powierzchni właściwej. Układy takie pod względem reologicznym należą do niezwykle złożonych. Wynika to między innymi z faktu, że na właściwości reologiczne w sposób istotny wpływają: • dodatki i domieszki modyfikujące właściwości technologiczne świeżych i stwardniałych zaczynów, • złożony chemicznie mechanizm reakcje hydratacji zachodzące w zaczynie w funkcji czasu. Na szczególną uwagę ze względu na zapewnienie skuteczność uszczelniania kolumn rur okładzinowych w otworach wiertniczych zasługują domieszki uplastyczniające (plastyfikatory PL) i upłynniające (superplastyfikatory SP typu tradycyjnego oraz nowej generacji) wpływające na modyfikację oraz optymalizację cech reologicznych świeżych zaczynów uszczelniających. Przeprowadzone badania laboratoryjne miały na celu udowodnianie następującej tezy: odpowiednio dobrany rodzaj superplastyfikatorów [firmy BASF Polska Sp.z o.o. ( The Chemical Company) - Dział Domieszek do Betonu], wpływa korzystnie na parametry reologiczne zaczynu uszczelniającego sporządzanego na osnowie cementu hutniczego CEM III /A 32,5. W przeprowadzanych badaniach zmiennymi były: • rodzaj superplastyfikatora, • rodzaj cieczy zarobowej. W badaniach laboratoryjnych zastosowano następujące superplastyfikatory firmy BASF: • SKY 501, • SKY 503, • SKY 591, • ACE 430, • Glenium 115. Koncentracja superplastyfikatora w zaczynie wynosiła: 0,5% wagowo (w stosunku do masy suchego cementu). Współczynnik wodno-cementowy dla badanych zaczynów uszczelniających wynosił: 0,5. Do sporządzania zaczynów uszczelniających stosowano cement hutniczy klasy CEM III/A 32,5 N-LH/ HSR/NA - Cementownia Małogoszcz, Grupa Lafarge Cement S.A. w Małogoszczy.

  9. Application of Relevance Maps in Multidimensional Classification of Coal Types / Zastosowanie Map Odniesienia W Wielowymiarowej Klasyfikacji Typów Węgla

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Niedoba, Tomasz

    2015-03-01

    Multidimensional data visualization methods are a modern tool allowing to classify some analyzed objects. In the case of grained materials e.g. coal, many characteristics have an influence on the material quality. In case of coal, apart from most obvious features like particle size, particle density or ash contents there are many others which cause significant differences between considered types of material. The paper presents the possibility of applying visualization techniques for coal type identification and determination of significant differences between various types of coal. Author decided to apply relevance maps to achieve this purpose. Three types of coal - 31, 34.2 and 35 (according to Polish classification of coal types) were investigated, which were initially screened on sieves and then divided into density fractions. Then, each size-density fraction was chemically analyzed to obtain other characteristics. It was stated that the applied methodology allows to identify certain coal types efficiently and can be used as a qualitative criterion for grained materials. However, it was impossible to achieve such identification comparing all three types of coal together. The presented methodology is new way of analyzing data concerning widely understood mineral processing. Surowce mineralne, które podlegają wzbogacaniu w celu ich lepszego wykorzystania mogą być (charakteryzują się) charakteryzowane wieloma wskaźnikami opisującymi ich, interesujące przeróbkarza, cechy. Podstawowymi cechami są wielkość ziaren oraz ich gęstość, które decydują o przebiegu rozdziału zbiorów ziaren (nadaw) i efektach takiego rozdziału. Rozdział prowadzi się z reguły, w celu uzyskania produktów o zróżnicowanych wartościach średnich wybranej cechy, która zwykle charakteryzowana jest zawartością określonego składnika surowca wyznaczoną na drodze analiz chemicznych. Takie podejście do surowca mineralnego prowadzi do potraktowania go jako wielowymiarowego wektora X = [X1,..., Xn]. Zasadniczym problemem jest także wybór jednostki populacji generalnej (ziarno, jednostka objętości lub masy), co może decydować o kierunkach charakteryzowania wielowymiarowych powiązań cech wektora X. Takimi kierunkami charakteryzowania mogą być: - wielowymiarowe rozkłady wektora losowego X wraz ze wszystkimi konsekwencjami metody (Lyman, 1993; Niedoba, 2009; 2011; Olejnik et al., 2010; Niedoba i Surowiak, 2012); - wielowymiarowe równania regresji wraz z analizą macierzy współczynników korelacji liniowej oraz korelacji cząstkowej (Niedoba, 2013b); - analiza czynnikowa (Tumidajski, 1997; Tumidajski and Saramak, 2009); - metody wielowymiarowej wizualizacji danych. W artykule zastosowano nowoczesną metodę wizualizacji wielowymiarowych danych - metodę tzw. map odniesienia (z ang. relevance maps). Aby zastosować ww. metodę przeprowadzono doświadczenia na trzech typach węgla, pobranych z trzech kopalni węgla kamiennego, zlokalizowanych w Górnośląskim Okręgu Przemysłowym. Były to węgle typu 31, 34.2 i 35, według polskiej klasyfikacji węgli. Każdą z pobranych prób poddano rozdziałowi na klasy ziarnowe a następnie każdą z klas ziarnowych rozdzielono na frakcje densymetryczne za pomocą rozdziału w roztworze chlorku cynku. Tak otrzymane klaso-frakcje przebadano chemiczne ze względu na wybrane parametry jakościowe węgla. Były to takie cechy jak: ciepło spalania, zawartość popiołu, zawartość siarki, zawartość substancji lotnych oraz miąższość materiału. Otrzymano w ten sposób zestaw siedmiu danych dla każdej klasy ziarnowej i każdego typu węgla. Stanowił on swoisty siedmiowymiarowy zbiór, który postanowiono zobrazować za pomocą techniki wizualizacji bazującej na tzw. mapach odniesienia. W metodzie map odniesienia na płaszczyźnie służącej do wizualizacji danych zostają rozmieszczone specjalne punkty zwane punktami odniesienia, reprezentujące poszczególne cechy. Do każdej cechy (współrzędnej) zostaje przyporządkowany punkt odniesienia reprezentujący tą cechę. Czyli przy danych 7-wymiarowych umieszczamy na płaszczyźnie 7 takich punktów odniesienia reprezentujących poszczególne współrzędne. Rozkład punktów reprezentujących przedstawiane wielowymiarowe dane odzwierciedla relacje pomiędzy tymi danymi a cechami. Im bardziej i-ta cecha występuje w danym obiekcie (czyli i-ta współrzędna ma większą wartość), tym bliżej powinien leżeć punkt reprezentujący dany obiekt względem punktu odniesienia reprezentującego i-tą cechę (współrzędną). W ten sposób każdy punkt odniesienia reprezentujący daną cechę, dzieli płaszczyznę na obszary bardziej oraz mniej zależne od cechy nr i (mniej oraz bardziej odległe od punktu odniesienia reprezentującego i-tą cechę). Dokładny opis algorytmu przedstawiono w podrozdziale 3 artykułu. Za pomocą omawianej metody dokonano wizualizacji danych dotyczących przedstawionych typów węgla. Uzyskane rezultaty przedstawiono na rysunkach 1-9. Widoki te pokazują sposób, w jaki 7-wymiarowe dane zostają przekształcone przy pomocy mapy odniesienia do dwóch wymiarów. Algorytm wizualizacji przy użyciu mapy odniesienia działa tak by pomimo znacznej redukcji liczby wymiarów, w jak największym stopniu odległości pomiędzy punktem reprezentującym konkretny wektor danych a punktami odniesienia zależały od współrzędnych tego wektora danych. W ten sposób na ekranie 2-wymiarowym, możemy zobaczyć istotne cechy danych 7-wymiarowych. Na rysunkach 1-4 widać, w jaki sposób wzrasta grupowanie punktów reprezentujących trzy różne klasy węgla (31, 34.2 oraz 35) wraz ze wzrostem parametru ITER. Widać, że punkty będące obrazami danych reprezentujących te same klasy węgla zaczynają zajmować osobne podobszary oraz zaczynają się grupować. Jednak w niektórych częściach przestrzeni obrazy punktów reprezentujących różne klasy węgla zachodzą na siebie. Przez to nie możemy na podstawie tych rysunków stwierdzić, że analizowane dane pozwalają na prawidłową klasyfikację typów węgla. W celu uzyskania bardziej czytelnych wyników postanowiono przedstawić przy pomocy mapy odniesienia, te same dane w nieco inny sposób. Postanowiono przeanalizować dane reprezentujące różne typy węgla parami. Rysunek 5 przedstawia widok uzyskany dla danych reprezentujących typy węgla 34.2 oraz 35. Widać na nim czytelnie, że obrazy punktów reprezentujących próbki węgla typu 34.2 gromadzą się w skupiskach, które łatwo można odseparować od skupisk obrazów punktów reprezentujących próbki węgla 35. Podobne obserwacje dokonano na podstawie rysunków 6 i 7, gdzie przedstawiono parami, odpowiednio, węgle typu 31 i 34.2 oraz 31 i 35. Przeprowadzona wizualizacja wielowymiarowa przy użyciu map odniesienia pozwala więc stwierdzić, że informacje zawarte w analizowanych siedmiowymiarowych danych są wystarczające do prawidłowej klasyfikacji typów węgla 31, 34.2 oraz 35.

  10. A Visual mining based framework for classification accuracy estimation

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Arun, Pattathal Vijayakumar

    2013-12-01

    Classification techniques have been widely used in different remote sensing applications and correct classification of mixed pixels is a tedious task. Traditional approaches adopt various statistical parameters, however does not facilitate effective visualisation. Data mining tools are proving very helpful in the classification process. We propose a visual mining based frame work for accuracy assessment of classification techniques using open source tools such as WEKA and PREFUSE. These tools in integration can provide an efficient approach for getting information about improvements in the classification accuracy and helps in refining training data set. We have illustrated framework for investigating the effects of various resampling methods on classification accuracy and found that bilinear (BL) is best suited for preserving radiometric characteristics. We have also investigated the optimal number of folds required for effective analysis of LISS-IV images. Techniki klasyfikacji są szeroko wykorzystywane w różnych aplikacjach teledetekcyjnych, w których poprawna klasyfikacja pikseli stanowi poważne wyzwanie. Podejście tradycyjne wykorzystujące różnego rodzaju parametry statystyczne nie zapewnia efektywnej wizualizacji. Wielce obiecujące wydaje się zastosowanie do klasyfikacji narzędzi do eksploracji danych. W artykule zaproponowano podejście bazujące na wizualnej analizie eksploracyjnej, wykorzystujące takie narzędzia typu open source jak WEKA i PREFUSE. Wymienione narzędzia ułatwiają korektę pół treningowych i efektywnie wspomagają poprawę dokładności klasyfikacji. Działanie metody sprawdzono wykorzystując wpływ różnych metod resampling na zachowanie dokładności radiometrycznej i uzyskując najlepsze wyniki dla metody bilinearnej (BL).

  11. [Meningitis and encephalitis in Poland in 2010].

    PubMed

    Parda, Natalia; Polkowska, Aleksandra

    2012-01-01

    Annually 2 000-3 000 cases of meningitis and encephalitis are notified to the Polish surveillance system. The leading etiologic agents of the bacterial infections are: N. meningitidis, S. pneumoniae, H. influenzae type B and L. monocytogenes. The most common causes of bacterial infections in children are: E. coli, S. agalactiae and H. influenzae type B. The viral infections are mainly caused by the following pathogens: Echovirus, Coxsackie virus group A and B. The agents responsible for the viral infections are also: arboviruses, Herpes simplex virus and mumps virus. The objectives of the present article are to analyze the epidemiology of meningitis and encephalitis in Poland in 2010 and to present the information on the vaccines used to prevent the discussed infections. The analysis was based on the data retrieved from the questionnaires used for the surveillance purposes, aggregated data on meningitis and encephalitis published in "Infectious diseases and poisonings in Poland in 2010", aggregated data on the vaccination coverage published in "Vaccinations in Poland in 2010", "Case definitions for the infectious diseases used for the surveillance purposes in 2009-2011" and Polish Immunization Programme for 2010. In 2010, Poland reported 3 063 neuroinfections--nearly 22% more than in 2009. The incidence rate was 8.03 cases per 100 000 population. From the analysis of data transpired that of the notified cases, 1 619 were of viral etiology, 846--were bacterial and 598 of other or unknown origin. Given the bacterial infections of determined etiology, the leading pathogenic agent was S. pneumoniae (180 cases), following by N. meningitidis (146 cases) and Haemophilus influenzae typu B (11 cases). Among confirmed cases of the viral infections, the predominant were tick-borne encephalitis cases (294). Compared to the data from 2009, the epidemiologic situation of the meningitis and encephalitis in Poland in 2010 has not changed significantly.

  12. Land Surface Temperature in Łódź Obtained from Landsat 5TM

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Jędruszkiewicz, Joanna; Zieliński, Mariusz

    2012-01-01

    The main aim of this paper is to present the spatial differentiation of Land Surface Temperature LST in Łódź based on Landsat 5 Thematic Mapper (L5TM) images. Analysis was performed for all L5TM images from 2011, with clear sky over Łódź. Land surface temperature (LST) play an important role in determination of weather conditions in boundary layer of atmosphere, especially connected with convection. Environmental satellites from Landsat series delivers the high resolution images of Earth's surface and according to the estimations made on the ground of it are precise. LST depends widely on surface emissivity. In this paper the emissivity was estimated from MODIS sensor as well as NDVI index, then both method were compared. The processed images allowed to determine the warmest and the coldest areas in the administrative boundaries of Łódź. The highest LST values has been found in industrial areas and the in the heart of the city. However, there are some places lying in city outskirts, where the LST values are as high, for instance Lodz Airport. On the contrary the lowest LST values occur mostly in terrains covered with vegetation i.e. forests or city parks. Głównym celem tego opracowania było oszacowanie temperatury powierzchni Ziemi w Łodzi, na podstawie obrazów satelitarnych pochodzących z satelity Landsat 5 Thematic Mapper (L5TM). Analizę wykonane dla obrazów wszystkich dostępnych obrazów z 2011 roku, na których zachmurzenie nie wystąpiło nad obszarem Łodzi. Temperatura powierzchni Ziemi odgrywa istotną rolę w kształtowaniu warunków pogodowych w warstwie granicznej, szczególnie związanych z konwekcją. Satelity środowiskowe z serii Landsat dostarczają obrazów w dużej rozdzielczości, dzięki czemu pozwalają na stosunkowo dokładne oszacowanie tego parametru. Wielkość temperatury w dużym stopniu zależy od emisyjności danej powierzchni. W niniejszym opracowaniu porównano temperaturę powierzchniową obliczoną dla emisyjności wyznaczonej z danych spektrometru MODIS, umieszczonego na satelicie Terra, jak również dla emisyjności oszacowanej przy wykorzystaniu wskaźnika NDVI obliczonego z danych L5TM. Opracowane obrazy satelitarne pozwoliły na wyznaczenie obszarów w Łodzi, cechujących się najwyższymi i najniższymi wartościami temperatury powierzchniowej. Najwyższe wartości LST na obszarze Łodzi występują w obszarach przemysłowych, jak również w najbardziej centralnej części miasta. Niekiedy jednakże obszary o podwyższonych wartościach LST spotykane są na przedmieściach, czego przykładem może łódzki port lotniczy. Z drugiej strony najniższe wartości LST występują w obszarach, na których występuje roślinność, przy czym dotyczy to głównie obszarów leśnych oraz parków śródmiejskich.

  13. The analysis of visual variables for use in the cartographic design of point symbols for mobile Augmented Reality applications

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Halik, Łukasz

    2012-11-01

    The objective of the present deliberations was to systematise our knowledge of static visual variables used to create cartographic symbols, and also to analyse the possibility of their utilisation in the Augmented Reality (AR) applications on smartphone-type mobile devices. This was accomplished by combining the visual variables listed over the years by different researchers. Research approach was to determine the level of usefulness of particular characteristics of visual variables such as selective, associative, quantitative and order. An attempt was made to provide an overview of static visual variables and to describe the AR system which is a new paradigm of the user interface. Changing the approach to the presentation of point objects is caused by applying different perspective in the observation of objects (egocentric view) than it is done on traditional analogue maps (geocentric view). Presented topics will refer to the fast-developing field of cartography, namely mobile cartography. Particular emphasis will be put on smartphone-type mobile devices and their applicability in the process of designing cartographic symbols. Celem artykułu było usystematyzowanie wiedzy na temat statycznych zmiennych wizualnych, które sa kluczowymi składnikami budujacymi sygnatury kartograficzne. Podjeto próbe zestawienia zmiennych wizualnych wyodrebnionych przez kartografów na przestrzeni ostatnich piecdziesieciu lat, zaczynajac od klasyfikacji przedstawionej przez J. Bertin’a. Dokonano analizy stopnia uzytecznosci poszczególnych zmiennych graficznych w aspekcie ich wykorzystania w projektowaniu znaków punktowych dla mobilnych aplikacji tworzonych w technologii Rzeczywistosci Rozszerzonej (Augmented Reality). Zmienne poddano analizie pod wzgledem czterech charakterystyk: selektywnosci, skojarzeniowosci, odzwierciedlenia ilosci oraz porzadku. W artykule zwrócono uwage na odmienne zastosowanie perspektywy pomiedzy tradycyjnymi analogowymi mapami (geocentrycznosc) a aplikacjami tworzonymi w technologii Rozszerzonej Rzeczywistosci (egocentrycznosc). Tresci prezentowane w pracy dotycza szybko rozwijajacej sie gałezi kartografii - kartografii mobilnej. Dodatkowy nacisk połozony został na próbe implementacji załozen projektowania punktowych znaków kartograficznych na urzadzenia mobilne typu smartphone.

  14. Laboratory Method for Evaluating the Characteristics of Expansion Rock Bolts Subjected to Axial Tension / Laboratoryjna Metoda Badania Charakterystyk Kotew Rozprężnych Poddanych Rozciąganiu Osiowemu

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Korzeniowski, Waldemar; Skrzypkowski, Krzysztof; Herezy, Łukasz

    2015-03-01

    Rock bolts have long been used in Poland, above all in the ore mining. Worldwide experience (Australia, Chile, Canada, South Africa, Sweden, and USA) provides evidence of rock bolt supports being used for loads under both static and dynamic conditions. There are new construction designs dedicated to the more extreme operating conditions, particularly in mining but also in tunneling. Appreciating the role and significance of the rock bolt support and its use in Polish conditions amounting to millions of units per year, this article describes a new laboratory test facility which enables rock bolt testing under static load conditions. Measuring equipment used as well as the possibilities of the test facility were characterized. Tests were conducted on expansion rock bolt supports installed inside a block simulating rock mass with compression strength of 80 MPa, which was loaded statically as determined by taking account of the load in order to maintain the desired axial tension, which was statically burdened in accordance with determined program load taking into consideration the maintenance of set axial tension strength at specified time intervals until capacity was exceeded. As an experiment the stress-strain characteristics of the rock bolt support were removed showing detailed dependence between its geometrical parameters as well as actual rock bolt deformation and its percentage share in total displacement and deformation resulting from the deformation of the bolt support elements (washer, thread). Two characteristic exchange parts with varying intensity of deformation /displacement per unit were highlighted with an increase in axial force static rock bolt supports installed in the rock mass. Obudowa kotwowa jest już od dawna stosowana w Polsce, przede wszystkim w górnictwie rudnym. Światowe doświadczenia (Australia, Chile, Kanada, RPA, Szwecja,USA) świadczą o stosowaniu obudowy kotwowej zarówno w warunkach obciążeń o charakterze statycznym jak i dynamicznym. W podziemnych wyrobiskach górniczych wykonywanych na dużych głębokościach, szczególnie przy eksploatacji złóż rud miedzi w kopalniach LGOM, w których stosuje się samodzielną obudową kotwową istnieje niebezpieczeństwo nieprzewidzianego odpadania bloków skalnych do przestrzeni roboczej. Podstawowym zadaniem kotwienia wyrobisk górniczych jest zapewnienie ich stateczności, jako zasadniczy warunek bezpieczeństwa pracy. Powstają nowe konstrukcje przeznaczone do bardziej ekstremalnych warunków funkcjonowania, w szczególności w warunkach górniczych, ale również w tunelarstwie. Podstawowym rodzajem obudowy wyrobisk przygotowawczych i eksploatacyjnych w podziemnych kopalniach LGOM jest obudowa kotwowa rozprężna lub wklejana. Wybór sposobu utwierdzenia obudowy kotwowej zależy miedzy innymi od: czasu użytkowania, klasy stropu, wymiarów oraz przeznaczenia wyrobiska. W polach eksploatacyjnych, gdzie okres od wykonania wyrobiska do jego likwidacji jest stosunkowo krótki, częściej stosuje się kotwy rozprężne, które ze względu na mniejszą czasochłonność zabudowy, pozwalają na większą wydajność kotwienia. Doceniając rolę i znaczenie obudowy kotwowej oraz jej zużycie sięgające w warunkach polskich milionów sztuk rocznie, w niniejszym artykule opisano nowe stanowisko laboratoryjne umożliwiające badanie rzeczywistej obudowy kotwowej w warunkach obciążeń statycznych. Stanowisko laboratoryjne do badania wytrzymałości na rozciąganie obudowy kotwowej zbudowane w Katedrze Górnictwa Podziemnego AGH umożliwia badania obudów kotwowych przy różnych warunkach obciążeń. Składa się ono z kilku współpracujących ze sobą podzespołów: Hydraulicznego Układu Obciążającego Kotew (HUK), pulpitu sterującego I, pulpitu sterującego II, pulpitu rejestrującego oraz zespołu agregatu hydraulicznego (Rys. 1). W artykule scharakteryzowano zastosowaną aparaturę pomiarową oraz możliwości badawcze stanowiska badawczego. Pomiar siły na stanowisku laboratoryjnym był wykonywany za pomocą czterech tensometrycznych czujników siły. Czujniki były rozmieszczone co 90 stopni na tarczy pomiarowej (Rys. 4). Całkowita siła rejestrowana podczas badań rozciągania żerdzi kotwowej była sumą wartości sił uzyskiwanych na poszczególnych czujnikach siły. Pomiar przemieszczeń elementów obudowy oraz wydłużenia żerdzi kotwowej był wykonywany za pomocą enkodera linkowego inkrementalnego. Enkoder przymocowany był na stałe do bloku siłowników (Rys. 6), natomiast linka enkodera przemieszczała się wraz z wysuwem tarczy pomiarowej (Rys. 6). W celu określenia odkształcenia materiału badanego elementu (żerdzi kotwowej) w badaniach zastosowano tensometry elektrooporowe typu kratowego (Rys. 7). Czujniki siły, przemieszczenia oraz odkształcenia zostały podłączone do uniwersalnego wzmacniacza pomiarowego QuantumX MX840, za pomocą wtyczek 15-pinowych. Podczas procesu rozciągania kotwy wyniki pomiarów siły, przemieszczenia oraz odkształcenia były rejestrowane na bieżąco za pomocą specjalistycznego programu z dziedziny technik pomiarowych "CATMAN - EASY". Wybór programu wynikał z możliwości współpracy z systemem operacyjnym MS Windows oraz połączenia komputera z uniwersalnym wzmacniaczem pomiarowym QuantumX MX840 poprzez kabel ethernetowy. Program umożliwiał bieżącą (on- -line) wizualizację i ocenę pomiaru. Ponadto po zakończeniu testu, tworzone były raporty dokumentujące wyniki pomiarów, które były zapisywane w rozszerzeniu pliku ASCII. Następnie dane były przesyłane do programu Microsoft Excel w celu analizy uzyskanych wyników. W badaniach zastosowano obudowę kotwową rozprężną, zainstalowaną w bloku symulującym górotwór o wytrzymałości skał na ściskanie wynoszącej 80MPa (Rys. 3), która była obciążana statycznie według ustalonego programu obciążenia uwzględniającego utrzymywanie zadanej osiowej siły rozciągającej w określonych przedziałach czasowych, aż do przekroczenia nośności. W badaniach zastosowano obudowę kotwową rozprężną, która stanowi podstawową obudowę wyrobisk eksploatacyjnych w ZG "Polkowice - Sieroszowice". Obudowa składała się z żerdzi kotwowej typu RS-2N (Tabl. 1). Żerdź kotwowa współpracowała z głowicą rozprężną typu KE3-2K (Tabl. 2, Rys. 9). W badaniach zastosowano profilowane podkładki kotwowe okrągłe o grubości 6 mm (Tabl. 3, Rys. 10). Eksperymentalnie zdjęto charakterystykę naprężeniowo-odkształceniową kotwy (Rys. 12) pokazując szczegółowo zależności pomiędzy jej parametrami geometrycznymi, odkształceniami właściwymi żerdzi kotwowej oraz ich procentowego udziału w całkowitych przemieszczeniach i odkształceniach wynikających z deformowania się elementów składowych obudowy kotwowej (podkładka, gwint) oraz przemieszczeń głowicy rozprężnej. Wyróżniono dwie znamienne części charakterystyki różniące się wielkością intensywności odkształceń/przemieszczeń przypadających na jednostkowy przyrost wartości siły osiowej obciążającej statycznie kotew zainstalowaną w górotworze.

  15. Flexibility in Management of Modernization in Construction - Electrical Works/ Elastyczność W Zarządzaniu Modernizacją Obiektów Budowlanych Na Przykładzie Robót Elektrycznych

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Nowotarski, Piotr; Pasławski, Jerzy

    2015-06-01

    The article presents the general principles of flexible approach, illustrated with case study regarding flexibility in modernization. Flexibility is understood in the present case as a skilful adaptation to changes in the dynamically changing environment. The essence of flexibility approach is being staged to make decisions based on environmental and process monitoring in progress. Presented case study of upgrading the electrical system in the multi-family housing in the common area is based on step by step procedure responding to damage state of this system. Simple analysis is based on cost comparison but there are other criteria (environmental, social etc.) and conflict solving situations taken into account in presented paper. Artykuł prezentuje możliwość zastosowania elastyczności w modernizacjach istniejących obiektów budowlanych na przykładzie instalacji oświetleniowej. Elastyczność jest rozumiana w tym przypadku jako umiejętne dostosowanie się do zmian w dynamicznie zmieniającym się środowisku. Istotą podejścia elastycznego jest podejmowanie odpowiednich decyzji w odpowiednim czasie opartych na monitoringu środowiska i procesu w toku. Prezentowane studium przypadku modernizacji instalacji elektrycznej w budownictwie wielorodzinnym w częściach wspólnych obiektu (korytarze, klatki schodowe, hala garażowa) opiera się na wymianie i modernizacji tylko tych punktów, które w danym momencie ulegają awarii. Prosta analiza oby typów modernizacji opiera się na porównaniu kosztów, natomiast trzeba zaznaczyć, że możliwe są także inne kryteria (środowiskowe, konfliktu społecznego, itp.), które będą przedmiotem kolejnych publikacji. Zastąpienie tradycyjnych żarówek rozwiązaniami opartymi na technologii LED z zastosowaniem czujników ruchu może prowadzić do znacznych oszczędności, ale może też oznaczać obniżenie komfortu dla użytkowników (np. dla osób starszych, którym jeden cykl działania oświetlenia nie jest wystarczający do pokonania całej drogi na korytarzu). Osiągnięcie kompromisu w tego typu konfliktach interesów może być rozwiązane za pomocą podejścia elastycznego i zwinnego.

  16. Experimental Study on Steel Tank Model Using Shaking Table/ Badania Eksperymentalne Modelu Zbiornika Stalowego Na Stole Sejsmicznym

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Burkacki, Daniel; Jankowski, Robert

    2014-09-01

    Cylindrical steel tanks are very popular structures used for storage of products of chemical and petroleum industries. Earthquakes are the most dangerous and also the most unpredictable dynamic loads acting on such structures. On the other hand, mining tremors are usually considered to be less severe due to lower acceleration levels observed. The aim of the present paper is to show the results of the experimental study which has been conducted on a scaled model of a real tank located in Poland. The investigation has been carried out under different dynamic excitations (earthquakes and mining tremors) using the shaking table. The results of the study indicate that stored product may significantly influence the values of dynamic parameters and confirm that the level of liquid filling is really essential in the structural analysis. The comparison of the response under moderate earthquakes and mining tremors indicate that the second excitation may be more severe in some cases. Stalowe zbiorniki walcowe są bardzo popularnymi konstrukcjami używanymi do magazynowania produktów przemysłu chemicznego i naftowego. Ich bezpieczeństwo i niezawodność są kluczowe, ponieważ każde uszkodzenie może nieść za sobą bardzo poważne konsekwencje. Trzęsienia ziemi są najbardziej niebezpiecznymi, a zarazem najbardziej nieprzewidywalnymi obciążeniami dynamicznymi, które mogą oddziaływać na tego typu konstrukcje. Z drugiej strony ruchy podłoża związane ze wstrząsami górniczymi są uważane za mniej groźne z powodu osiągania niższych poziomów wartości przyspieszeń. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie wyników badań eksperymentalnych, które przeprowadzono na wykonanym w skali modelu rzeczywistego zbiornika zlokalizowanego na terenie Polski. Badania wykonano przy użyciu stołu sejsmicznego. Zakres badań obejmował testy harmoniczne właściwości dynamicznych oraz zachowanie się stalowego zbiornika walcowego podczas trzęsień ziemi oraz wstrząsów górniczych dla różnych poziomów wypełnienia cieczą. Wyniki badań pokazują, że produkt magazynowany może mieć znaczący wpływ na wartości parametrów dynamicznych oraz potwierdzają, iż poziom wypełnienia cieczą jest istotny w analizie konstrukcji. Porównanie odpowiedzi podczas trzęsień ziemi oraz wstrząsów górniczych wskazuje, iż to drugie wymuszenie może być w niektórych przypadkach bardziej niekorzystne.

  17. Stability and Load Bearing Capacity of a Bars with Built up Cross Section and Elastic Supports / Badania Stateczności I Nosności Prętów Złożonych Z Podporami Sprężystymi

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Krajewski, Marcin

    2015-03-01

    The present paper is devoted to the numerical analysis and experimental tests of compressed bars with built-up cross section which are commonly used as a top chord of the roof trusses. The significant impact on carrying capacity for that kind of elements in case of out-of-plane buckling is appropriate choice of battens which are used to provide interaction between separate members. Linear buckling analysis results and nonlinear static analysis results, with material and geometrical nonlinearity, are presented for the bar with built-up cross section which was used as the top chord of the truss made in reality. Diagonals and verticals which are supports for the top chord between marginal joints were replaced by the elastic supports. The threshold stiffness (minimum stiffness) for the intermediate elastic supports which ensures maximum buckling load was appointed for the beam and shell model of the structure. The magnitude of limit load depended on length of the battens was calculated for models with initial geometric imperfections. The experimental tests results for the axially compressed bars with builtup cross section and elastic support are presented. Niniejsza praca poświecona jest analizom numerycznym i badaniom doświadczalnym ściskanych prętów złożonych, które są często stosowane, jako pasy górne kratownic dachowych. Istotny wpływ na nośność tego typu elementów, przy założeniu wyboczenia z płaszczyzny układu, ma odpowiedni dobór przewiązek zapewniający współpracę poszczególnych gałęzi. W pracy przedstawiono rezultaty liniowych analiz stateczności oraz fizycznie i geometrycznie nieliniowych analiz statycznych dla pręta złożonego, z którego zbudowany jest pas górny kratownicy wykonanej w rzeczywistości. Słupki i krzyżulce podpierające pas między węzłami skrajnymi zastąpiono podporami sprężystymi. Wyznaczono graniczną (minimalna) sztywność sprężystych podpór pośrednich zapewniającą maksymalną wartość obciążenia krytycznego dla modelu prętowego i powłokowego konstrukcji. Podano wartości obciążenia granicznego zależnego od długości zastosowanych przewiązek dla modeli konstrukcji ze wstępnymi imperfekcjami geometrycznymi. Zaprezentowane zostały rezultaty badań doświadczalnych osiowo ściskanych prętów złożonych z podporą sprężystą.

  18. Evolution of the Structure and Mechanical Strength of a Coal Particle During Combustion in the Atmosphere of Air and the Mixture of Oxygen and Carbon Dioxide / Ewolucja Struktury Oraz Wytrzymałości Mechanicznej Ziarna Węgla Podczas Spalania W Atmosferze Powietrza Oraz Mieszaninie Tlenu I Dwutlenku Węgla

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Pełka, Piotr; Golański, Grzegorz; Wieczorek, Paweł

    2013-09-01

    The research was conducted on the basis of four different types of hard coal and one type of brown coal. There are typical coals commonly used as fuel in Polish CFB boilers. The combustion process was conducted at a temperature of 850°C and the atmosphere of ambient air as well as in the mixture of oxygen and carbon dioxide in different proportions. The research was carried out using specially prepared cubical coal particles with measurements of 15×15mm and also 10×10 mm. The change of the mechanical properties was analyzed based on three parameters, i.e. compression strength, Vickers hardness and fracture toughness. The analysis was supplemented by microscopic images of the surface of the particles using an atomic force microscope. The results obtained clearly indicated the mechanical changes of the coal during its combustion, particularly at the moment of ignition of the char. Moreover, the results correlate very well with the processes of coal comminution that have been described by other authors (Basu, 1999; Chirone et al., 1991) during combustion in the circulating fluidized bed and also explain the sudden change of susceptibility to erosion in the conditions with and without combustion. The measured values can be used as strength parameters in the modelling of the mass loss of coal particles in conditions of circulating fluidized bed combustor that are hard to describe. Badania przeprowadzono na podstawie czterech węgli kamiennych różnego typu oraz jednego węgla brunatnego. Są to typowe węgle energetyczne wykorzystywane powszechnie jako paliwo w kotłach fluidyzacyjnych w Polsce. Proces spalania był prowadzony w temperaturze 850°C w atmosferze powietrza atmosferycznego oraz w atmosferze mieszaniny tlenu oraz dwutlenku węgla w różnych proporcjach. Badania przeprowadzono na spreparowanych do tego celu sześciennych próbkach węgla o wymiarach 15×15 mm oraz 10×10 mm. Zmianę własności mechanicznych przeanalizowano w oparciu o trzy parametry: wytrzymałość na ściskanie, twardości Vickersa oraz współczynnik kruchości. Analizę uzupełniono zdjęciami mikroskopowymi powierzchni ziaren wykonanymi za pomocą mikroskopu sił atomowych. Otrzymane rezultaty wskazują na bardzo wyraźne zmiany wytrzymałościowe węgla podczas jego spalania, szczególnie w chwili zapłonu karbonizatu. Uzyskane wyniki bardzo dobrze korelują z opisywanymi przez innych autorów procesami rozdrabniania węgla (Basu, 1999; Chirone et al., 1991) podczas spalania w warunkach cyrkulacyjnej warstwy fluidalnej. Tłumaczą gwałtowną zmianę podatności na erozję w warunkach bez spalania oraz z towarzyszącym spalaniem. Rezultaty badań mogą posłużyć jako parametry wytrzymałościowe w modelowaniu ubytku masy ziaren węgla w trudnych do opisania warunkach cyrkulacyjnej warstwy fluidalnej.

  19. Simulation Method of Designing and Selecting Tensioning Systems for Mining Belt Conveyors

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Kulinowski, Piotr

    2014-03-01

    This article deals with a methodology developed to design and select tensioning systems with using simulation studies on a belt conveyor model. It describes the structure of a dynamic model of a belt conveyor with distributed parameters and details of physical models of the applied belt tensioning systems. For proper display and comparison of work described tensioning systems are shown examples of the results of simulations carried out on a discrete model of the mining belt conveyor. Presented methodology has been verified through industrial research and realization of a number of complex projects requiring simulation tests of take-up systems of belt conveyors. W artykule przedstawiono symulacyjną metodę projektowania i doboru układów napinania taśmy, wykorzystującą wyniki badań modelowych, będącą często wymaganym rozszerzeniem stosowanych analitycznych metod obliczeniowych (Kulinowski, 2013b). Z uwagi na zjawiska falowe występujące w taśmie podczas nieustalonych stanów pracy przenośników taśmowych, rozruchu, hamowania i pracy przy zmiennej ilości nadawy, wyniki obliczeń uzyskane z wykorzystaniem standardowych metod obliczeniowych można uznać jedynie za szacunkowe lub wstępne do przeprowadzenia badań symulacyjnych. Charakter rozruchu przenośnika taśmowego zależy od typu zastosowanego urządzenia rozruchowego i napinającego, mas wprowadzanych w ruch oraz od własności sprężystych taśmy. Problemy związane z analizą pracy układów napędowych i urządzeń napinających podczas rozruchu przenośników cięgnowych rozwiązano z wykorzystaniem modelu dyskretnego o parametrach rozłożonych (Dolipski et al., 2012; Kulinowski, 2012) opisanego w pierwszej części publikacji. Badania symulacyjne przeprowadzone na takim modelu umożliwiają ocenę pracy przenośnika taśmowego wykorzystującego taśmę z rdzeniem tkaninowym lub stalowym, dlatego też kolejny rozdział artykułu poświęcono modelom reologicznym taśm przenośnikowych. Klasyczne metody projektowania nie uwzględniają złożonych charakterystyk różnych typów układów napinania, dlatego też w kolejnej części artykułu zamieszczono sparametryzowane dyskretne modele fizyczne wybranych typów urządzeń napinających, stosowanych powszechnie w górniczych przenośnikach taśmowych: sztywnych, grawitacyjnych, hydraulicznych i nadążnych. Dla właściwego zobrazowania i porównania pracy opisanych układów napinania przedstawiono przykładowe wyniki badań symulacyjnych przeprowadzonych na dyskretnym modelu przenośnika taśmowego. Przedstawiona w artykule metodyka została weryfikowana poprzez badania przemysłowe oraz realizacje wielu złożonych projektów przenośników taśmowych wymagających przeprowadzenia badań symulacyjnych dynamiki pracy modeli urządzeń napinających taśmę (Kulinowski, 2012).

  20. Finding the Best-Fit Polynomial Approximation in Evaluating Drill Data: the Application of a Generalized Inverse Matrix / Poszukiwanie Najlepszej ZGODNOŚCI W PRZYBLIŻENIU Wielomianowym Wykorzystanej do Oceny Danych Z ODWIERTÓW - Zastosowanie UOGÓLNIONEJ Macierzy Odwrotnej

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Karakus, Dogan

    2013-12-01

    In mining, various estimation models are used to accurately assess the size and the grade distribution of an ore body. The estimation of the positional properties of unknown regions using random samples with known positional properties was first performed using polynomial approximations. Although the emergence of computer technologies and statistical evaluation of random variables after the 1950s rendered the polynomial approximations less important, theoretically the best surface passing through the random variables can be expressed as a polynomial approximation. In geoscience studies, in which the number of random variables is high, reliable solutions can be obtained only with high-order polynomials. Finding the coefficients of these types of high-order polynomials can be computationally intensive. In this study, the solution coefficients of high-order polynomials were calculated using a generalized inverse matrix method. A computer algorithm was developed to calculate the polynomial degree giving the best regression between the values obtained for solutions of different polynomial degrees and random observational data with known values, and this solution was tested with data derived from a practical application. In this application, the calorie values for data from 83 drilling points in a coal site located in southwestern Turkey were used, and the results are discussed in the context of this study. W górnictwie wykorzystuje się rozmaite modele estymacji do dokładnego określenia wielkości i rozkładu zawartości pierwiastka użytecznego w rudzie. Estymację położenia i właściwości skał w nieznanych obszarach z wykorzystaniem próbek losowych o znanym położeniu przeprowadzano na początku z wykorzystaniem przybliżenia wielomianowego. Pomimo tego, że rozwój technik komputerowych i statystycznych metod ewaluacji próbek losowych sprawiły, że po roku 1950 metody przybliżenia wielomianowego straciły na znaczeniu, nadal teoretyczna powierzchnia najlepszej zgodności przechodząca przez zmienne losowe wyrażana jest właśnie poprzez przybliżenie wielomianowe. W geofizyce, gdzie liczba próbek losowych jest zazwyczaj bardzo wysoka, wiarygodne rozwiązania uzyskać można jedynie przy wykorzystaniu wielomianów wyższych stopni. Określenie współczynników w tego typu wielomia nach jest skomplikowaną procedurą obliczeniową. W pracy tej poszukiwane współczynniki wielomianu wyższych stopni obliczono przy zastosowaniu metody uogólnionej macierzy odwrotnej. Opracowano odpowiedni algorytm komputerowy do obliczania stopnia wielomianu, zapewniający najlepszą regresję pomiędzy wartościami otrzymanymi z rozwiązań bazujących na wielomianach różnych stopni i losowymi danymi z obserwacji, o znanych wartościach. Rozwiązanie to przetestowano z użyciem danych uzyskanych z zastosowań praktycznych. W tym zastosowaniu użyto danych o wartości opałowej pochodzących z 83 odwiertów wykonanych w zagłębiu węglowym w południowo- zachodniej Turcji, wyniki obliczeń przedyskutowano w kontekście zagadnień uwzględnionych w niniejszej pracy.

  1. Specific Types of Coal Macerals from Orzesze and Ruda Beds from "Pniówek" Coal Mine (Upper Silesian Coal Basin - Poland) as a Manifestation of Thermal Metamorphism

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Adamczyk, Zdzisław; Komorek, Joanna; Lewandowska, Małgorzata

    2014-03-01

    Subject of the research were coal samples from the seams of Orzesze and Ruda beds from "Pniówek" coal mine. All samples represent methabituminous coal B, which present high vitrinite content (V mmf > 60%). Optical character of vitrinite from all analyzed coal samples is biaxial negative and it is characterized by low differentiation of bireflectance. The experiments have shown that the coal rank of investigated samples is generally decreasing with increasing both depth of coal seams and the distance between sampling point and the Carboniferous roof. It may suggests inversion of coalification. Specific types of macerals, typical for thermally metamorphosed coals have been found for all analysed coal samples. It was found, presence of such components like: fluorescing bituminous substance (FBS) filling of cellular spaces in semifusinite, fusinite, and funginite; pseudomorphs after megaspores exhibiting strong bireflectance, and anisotropic semifusinite. Petrographic components with a structure similar to structure of coke and pyrolytic carbon were observed rarely. Presence of colotelinite grains which are visible darker, impregnated with bituminous substance and exhibiting weak fluorescence may be related with influence of temperature on coal. Carbonates occur as filling of cellular spaces in semifusinite, in examined coal samples and there are the effect of thermal alteration of coal. Przedmiotem badań były próbki węgla z pokładów warstw orzeskich i rudzkich KWK Pniówek. Badane próbki reprezentują węgiel średniouwęglony typu B (metabitumiczny), wysokowitrynitowy. Stwierdzono, że witrynit z badanych próbek ma dwuosiowy ujemny charakter optyczny i wykazuje małe zróżnicowanie w wartościach dwójodbicia. Przeprowadzone badania wykazały, że stopień uwęglenia badanych próbek generalnie maleje wraz ze wzrostem głębokości występowania pokładów węgla oraz ze wzrostem odległości miejsca opróbowania od stropu karbonu co może wskazywać na inwersję uwęglenia. We wszystkich analizowanych próbkach węgla stwierdzono występowanie specyficznych odmian macerałów typowych dla węgli zmetamorfizowanych termicznie. W próbkach stwierdzono obecność takich składników jak: fluoryzująca substancja bitumiczna (FBS) wypełniająca przestrzenie komórkowe w semifuzynicie, fuzynicie i funginicie; pseudomorfozy po makrosporach wykazujące silne dwójodbicie oraz anizotropowy semifuzynit. Rzadziej obserwowano składniki petrograficzne o strukturze wykazującej podobieństwo do struktury koksu i węgiel pirolityczny. Z oddziaływaniem temperatury na badany węgiel można wiązać także obecność w analizowanych próbkach wyraźnie ciemniejszych, przesyconych substancją bitumiczną, wykazujących słabą fluorescencję ziaren kolotelinitu. Przejawem przemian termicznych obserwowanych w badanych próbkach węgla może być także obecność węglanów najczęściej wypełniających przestrzenie komórkowe w semifuzynicie.

  2. The Effect of Temperature Glide of R407C Refrigerant on the Power of Evaporator in Air Refrigerators / WPŁYW POŚLIZGU Temperatury Czynnika CHŁODNICZEGO R407C NA Moc Parownika CHŁODZIARKI Powietrza

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Nowak, Bernard; Życzkowski, Piotr

    2013-12-01

    The article discusses the effect of the phenomenon of temperature glide of zeotropic refrigerants on thermal power of an evaporator in an air compression refrigerator. Zeotropic mixtures are subject to phase transitions, the process of which significantly differs from that of homogeneous refrigerants. In contrast to homogeneous refrigerants, where boiling and condensing processes take place at a constant temperature, for the zeotropic mixtures it is essential to know the vapor quality to unambiguously determine the temperature at which the evaporation process is initiated. The R407C refrigerant serves as an example to describe the method of determining the initial temperature of the evaporation process taking into account the effect of temperature glide. The developed formula (7) has been based on a proven linear course of isobars in the two-phase region (Fig. 5) and thus determining a polynomial describing their angle of inclination (8). In addition, temperature calculation formulas (9) and specific enthalpy (10) of dry saturated vapor of the R407C refrigerant have been presented as well. This approach allows to determine the temperature of the R407C refrigerant at the inlet to the evaporator without the required knowledge of its vapor quality. The previously used simplified methods for determining the temperature of a refrigerant at the inlet to the evaporator result in considerable deviations in calculated power of the evaporator compared with its actual value. The presented calculation example involving mine air compression refrigerator of TS-450P type shows that relative deviations of the evaporator thermal power may even exceed 20%. This example compares two simplified methods for determining zeotropic evaporating temperature of a refrigerant used in comparative calculations of refrigerants with the method presented in this article. W artykule przedstawiono wpływ zjawiska poślizgu temperatury zeotropowych czynników chłodniczych na moc cieplną parownika sprężarkowej chłodziarki powietrza. Mieszaniny zeotropowe podlegają przemianom fazowym, których przebieg znacznie różni się od czynników jednorodnych. W odróżnieniu od jednorodnych czynników chłodniczych, których procesy wrzenia i skraplania odbywają się przy stałej temperaturze, dla mieszanin zeotropowych do jednoznacznego określenia temperatury początku procesu parowania niezbędna jest znajomość stopnia suchości pary. Na przykładzie czynnika chłodniczego R407Copisano metodę wyznaczania temperatury początkowej procesu parowania uwzględniającą zjawisko poślizgu temperatury. Opracowana zależność (7) powstała w oparciu o udowodniony liniowy przebieg izobar w obszarze pary mokrej (rys. 5) i określeniu na tej podstawie wielomianu opisującego ich kąt nachylenia (8). Dodatkowo przedstawiono wzory obliczeniowe temperatury (9) oraz entalpii właściwej (10) pary nasyconej suchej czynnika chłodniczego R407C. Takie podejście do problemu pozwala na wyznaczenie temperatury czynnika chłodniczego R407C na wlocie do parownika bez wymaganej znajomości stopnia suchości pary czynnika. Dotychczas stosowane uproszczone metody wyznaczania temperatury czynnika chłodniczego na wlocie do parownika powodują znaczne odstępstwa obliczonej na ich podstawie mocy parownika od jego wartości rzeczywistej. Przedstawiony przykład obliczeniowy dotyczący górniczej sprężarkowej chłodziarki powietrza pośredniego działania typu TS-450P pokazuje, że odchyłki względne mocy cieplnej parownika mogą przekraczać nawet ponad 20%. W przykładzie obliczeniowym porównano dwie uproszczone metody określenia temperatury parowania zeotropowego czynnika chłodniczego stosowane w obliczeniach porównawczych czynników chłodniczych z metodą zaprezentowaną w niniejszym artykule.

  3. Mathematical Model of Forecasting the Formation of Sinkhole Using Salustowicz's Theory / Model Matematyczny Prognozowania Zapadlisk Przy Wykorzystaniu Teorii Sklepienia Ciśnień Sałustowicza

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Strzałkowski, Piotr

    2015-03-01

    In area affected by old, shallow extraction in some cases sinkholes are formed, causing security issues in urbanized areas. Problem of working out deterministic forecast of this threat seems to be important and up-to-date. Mathematical model presented in this work let us predict the possibility of sinkhole formation. That prediction is essential for analyzing possibility of investments in such areas. Basing on presented work, it is also possible to determine dimensions of sinkhole. Considerations are based on known from literature Sałustowicz's theory, which is utilises Huber's solution of equation describing the stress state around elliptic void made in flat plate Początki eksploatacji górniczej na Górnym Śląsku sięgają XVIII stulecia. Dawna eksploatacja prowadzona na głębokościach nie przekraczających 80 m, do dziś generuje zagrożenia bezpieczeństwa powszechnego z uwagi na możliwość wystąpienia zapadlisk. Jak to wynika z pracy (Chudek i in., 2013), obszary pod którymi prowadzono w minionych latach płytką eksploatację zajmują znaczną powierzchnię śląskich miast, które w dalszym ciągu się rozbudowują. Dlatego problem występowania zapadlisk należy w dalszym ciągu uznać za ważny i aktualny. Duża liczba zapadlisk, ze zrozumiałych względów, jest wynikiem utraty stateczności płytkich wyrobisk korytarzowych. Istniejące metody prognozowania zapadlisk pozwalają głównie określać prawdopodobieństwo wystąpienia zapadliska. Jeśli wartość prawdopodobieństwa wystąpienia zapadliska jest większa od 0, wówczas należy się liczyć z zagrożeniem bezpieczeństwa terenu i co istotniejsze ludności. Taki sposób prognozowania wystąpienia zapadlisk nie daje jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, czy teren objęty analizą jest rzeczywiście zagrożony. Dlatego istotnym jest stworzenie możliwości deterministycznego prognozowania tego typu deformacji. W tym kierunku zmierza propozycja autora pracy, w której wykorzystano teorię sklepienia ciśnień (Sałustowicz, 1956). Teoria ta znakomicie nadaje się do tego celu, gdyż jako jedyna z wielu w tym zakresie pozwala określić, czy pustka związana z wyrobiskiem znajduje się w stanie stateczności. Znane są bowiem przypadki, gdy płytkie wyrobiska górnicze, bez obudowy przez wiele lat pozostają w stanie nienaruszonym. W ramach pracy dokonano szczegółowych obliczeń pola strefy odprężonej nad wyrobiskiem, bez stosowania uproszczeń przyjętych przez autora metody. Stosując podobne założenia jak w innych, znanych z literatury rozwiązaniach, podano warunki, mówiące o tym kiedy gruzowisko skalne zapełni szczelnie pustkę, bez powstania pustki wtórnej, a kiedy pustka wtórna powstanie. Zależy to od wymiarów i głębokości lokalizacji pustki oraz własności górotworu nad pustką. Warunkiem wystąpienia zapadliska jest aby strefa odprężona, związana z pustką pierwotną lub wtórną osiągnęła wysokość, przy której obejmować będzie nadkład, zbudowany ze skał luźnych. W dalszej kolejności zaproponowano wzory umożliwiające określenie wymiarów zapadlisk. Wyróżniono przy tym dwa przypadki: • gdy strop pustki osiąga spąg nadkładu - wzór (15), • gdy strefa odprężona obejmuje swym zasięgiem luźne skały nadkładu - wzór (19). Dalszym etapem badań prowadzonych przez autora jest sformułowanie warunków, pozwalających stwierdzić, kiedy eksploatacja górnicza prowadzona pod pustką może wywołać jej samopodsadzenie, a w konsekwencji spowodować powstanie zapadliska na powierzchni. Prowadzone są również prace związane z utworzeniem oprogramowania komputerowego, wykorzystującego podane wzory i z weryfikacją rozwiązania w oparciu o przypadki znane z praktyki górniczej.

  4. Modelling of Underground Coal Gasification Process Using CFD Methods / Modelowanie Procesu Podziemnego Zgazowania Węgla Kamiennego Z Zastosowaniem Metod CFD

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Wachowicz, Jan; Łączny, Jacek Marian; Iwaszenko, Sebastian; Janoszek, Tomasz; Cempa-Balewicz, Magdalena

    2015-09-01

    The results of model studies involving numerical simulation of underground coal gasification process are presented. For the purpose of the study, the software of computational fluid dynamics (CFD) was selected for simulation of underground coal gasification. Based on the review of the literature, it was decided that ANSYS-Fluent will be used as software for the performance of model studies. The ANSYS- -Fluent software was used for numerical calculations in order to identify the distribution of changes in the concentration of syngas components as a function of duration of coal gasification process. The nature of the calculations was predictive. A geometric model has been developed based on construction data of the georeactor used during the researches in Experimental Mine "Barbara" and Coal Mine "Wieczorek" and it was prepared by generating a numerical grid. Data concerning the georeactor power supply method and the parameters maintained during the process used to define the numerical model. Some part of data was supplemented based on the literature sources. The main assumption was to base the simulation of the georeactor operation on a mathematical models describing reactive fluid flow. Components of the process gas and the gasification agent move along the gasification channel and simulate physicochemical phenomena associated with the transfer of mass and energy as well as chemical reactions (together with the energy effect). Chemical reactions of the gasification process are based on a kinetic equation which determines the course of a particular type of equation of chemical coal gasification. The interaction of gas with the surrounding coal layer has also been described as a part of the model. The description concerned the transport of thermal energy. The coal seam and the mass rock are treated as a homogeneous body. Modelling studies assumed the coal gasification process is carried out with the participation of separately oxygen and air as a gasification agent, under the specific conditions of the georeactor operations within the time interval of 100 hours and 305 hours. The results of the numerical solution have been compared with the results of experimental results under in-situ conditions. Zaprezentowano wyniki badań modelowych polegających na numerycznej symulacji procesu podziemnego zgazowania węgla. Dla potrzeb realizowanej pracy dokonano wyboru oprogramowania wykorzystywanego do symulacji procesu podziemnego zgazowania węgla. Na podstawie przeglądu literatury zdecydowano, że oprogramowaniem, za pomocą, którego będą realizowane badania modelowe, będzie oprogramowanie informatyczne ANSYS-Fluent. Za jego pomocą przeprowadzano obliczenia numeryczne z zamiarem zidentyfikowania rozkładu zmian stężenia składników gazu procesowego w funkcji czasu trwania procesu zgazowania węgla. Przeprowadzone obliczenia miały charakter predykcji. W oparciu o dane konstrukcyjne georeaktora stosowanego podczas badań na KD Barbara oraz KWK Wieczorek, opracowano model geometryczny oraz wykonano jego dyskretyzację poprzez wygenerowanie odpowiedniej siatki numerycznej w oparciu, o którą wykonywane są obliczenia. Dane dotyczące sposobu zasilania georeaktora oraz parametrów utrzymywanych podczas procesu wykorzystano do definiowania modelu numerycznego. Część danych została uzupełniona w oparciu o źródła literaturowe. Głównym przyjętym założeniem było oparcie symulacji pracy georeaktora o modele opisujące reaktywny przepływ płynu. Składniki gazu procesowego oraz czynnik zgazowujący przemieszczają się wzdłuż kanału zgazowującego symulując zjawiska fizykochemiczne związane z transportem masy i energii oraz zachodzące reakcje chemiczne (wraz z efektem energetycznym). Chemizm procesu zgazowania oparto o równanie kinetyczne, które determinuje przebieg danego typu równania chemicznego zgazowania węgla. W ramach modelu opisano też interakcję gazu z otaczającą warstwą węgla. Opis ten dotyczył transportu energii cieplnej. Warstwę węgla oraz warstwy geologiczne otaczające georeaktor traktuje się jako ciało jednorodne. Badania modelowe zakładały prowadzenie procesu zgazowania calizny węglowej przy udziale, osobno tlenu i powietrza, jako czynnika zgazowującego, w warunkach ustalonych pracy georeaktora w przedziale czasu 100 godzin i 305 godzin. Uzyskane wyniki rozwiązania numerycznego zestawiono z wynikami badań eksperymentalnych w warunkach in-situ.

  5. Analytical Method of Designing and Selecting Take-Up Systems for Mining Belt Conveyors / Analityczna Metoda Projektowania i Doboru UKŁADÓW Napinania Dla GÓRNICZYCH PRZENOŚNIKÓW TAŚMOWYCH

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Kulinowski, Piotr

    2013-12-01

    This article presents a method developed to design and select tensioning systems which makes use of standard calculations. It describes procedures for selecting and analysing the operation of devices tensioning the belt, which procedures are based on the static characteristics of these devices, and a proposal for introducing a substitute belt elasticity modulus that would make the calculations of the tensioning stroke length account for the value of the initial force tensioning the belt and for its sag between sets of idlers. Static characteristics of tensioning systems have been used to describe their operation and present the advantages and disadvantages of individual design solutions W artykule przedstawiono opracowaną metodę projektowania i doboru układów napinania taśmy wykorzystującą stosowane standardowe procedury obliczeniowe uzupełnione o zależności analityczne uwzględniające zwis taśmy między zestawami krążnikowymi i charakterystyki statyczne urządzeń napinających taśmę. W pierwszej części publikacji opisano analityczną metodę doboru układu napinania taśmy bazującą na wynikach obliczeń sił w taśmie i szacunkowych kalkulacjach drogi napinania taśmy stosowanych obecnie w standardowych procedurach obliczeniowych (Golka i in., 2007; Gładysiewicz, 2003; Żur i Hardygóra, 1996). Następnie przedstawiono propozycję uzupełnienia stosowanej metody analitycznej o wprowadzenie diagramu drogi napinania i uwzględnienie zastępczego modułu sprężystości taśmy (Kulinowski, 2012). W obliczeniach standardowych przyjmuje się, że długość odcinka taśmy pomiędzy zestawami krążnikowymi jest równa ich rozstawowi. W rzeczywistych warunkach może się zdarzyć, że na niektórych odcinkach złożonego profilu trasy przenośnika wartość zwisu taśmy przekracza wartości dopuszczalne, wtedy długość taśmy między zestawami krążnikowymi jest znacząco większa od rozstawu zestawów. W takich przypadkach wartość modułu sprężystości taśmy uwzględnianego w obliczeniach drogi napinania jest korygowana na podstawie zależności przedstawionej w niniejszym artykule. Zastępczy moduł sprężystości taśmy powinien być uwzględniony w algorytmie obliczania długości skokuwózka napinającego, szczególnie dla przenośników, których złożony profil trasy może przyczynić się do lokalnego zmniejszenia sił w taśmie. W kolejnej części artykułu przedstawiono metodę konstruowania charakterystyk statycznych urządzeń napinających taśmę (Jabłoński, 1988), które wykorzystano do opisu stosowanych układów napinania taśmy. Spośród stosowanych urządzeń napinających przedstawiono rozwiązania ze stałym położeniem bębna napinającego podczas pracy przenośnika - tzw. sztywne urządzenia napinające oraz ze zmiennym położeniem bębna napinającego w czasie pracy przenośnika - grawitacyjne, hydrauliczne, automatyczne i nadążne. Na diagramach opisujących charakterystykę napinania, poza wymaganą wartością siły w taśmie zbiegającej z bębna napędowego, przedstawiono spodziewany przebieg jej zmiany w funkcji momentu napędowego, charakterystyczny dla danego typu urządzenia napinającego taśmę (Kulinowski, 2012). Podsumowanie artykułu stanowi przedstawienie propozycji wykorzystania charakterystyk statycznych urządzeń napinających do oceny pracy ciernego, bębnowego układu napędowego przenośnika taśmowego. Przedstawiona w artykule metoda obliczeniowa została weryfikowana poprzez badania przemysłowe i realizacje wielu złożonych projektów przenośników taśmowych uzupełnionych analizą wyników badań symulacyjnych dynamiki pracy modeli urządzeń napinających taśmę (Kulinowski, 2012).

  6. Properties of Waste from Coal Gasification in Entrained Flow Reactors in the Aspect of Their Use in Mining Technology / Właściwości odpadów ze zgazowania węgla w reaktorach dyspersyjnych w aspekcie ich wykorzystania w technologiach górniczych

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Pomykała, Radosław

    2013-06-01

    Most of the coal gasification plants based of one of the three main types of reactors: fixed bed, fluidized bed or entrained flow. In recent years, the last ones, which works as "slagging" reactors (due to the form of generated waste), are very popular among commercial installations. The article discusses the characteristics of the waste from coal gasification in entrained flow reactors, obtained from three foreign installations. The studies was conducted in terms of the possibilities of use these wastes in mining technologies, characteristic for Polish underground coal mines. The results were compared with the requirements of Polish Standards for the materials used in hydraulic backfill as well as suspension technology: solidification backfill and mixtures for gob caulking. Większość przemysłowych instalacji zgazowania węgla pracuje w oparciu o jeden z trzech głównych typów reaktorów: ze złożem stałym, dyspersyjny lub fluidalny. W zależności od rodzaju reaktora oraz szczegółowych rozwiązań instalacji, powstające uboczne produkty zgazowania mogą mieć różną postać. Zależy ona w dużej mierze od stosunku temperatury pracy reaktora do temperatury topnienia części mineralnych zawartych w paliwie, czyli do temperatury mięknienia i topnienia popiołu. W ostatnich latach bardzo dużą popularność wśród instalacji komercyjnych zdobywają reaktory dyspersyjne "żużlujące". W takich instalacjach żużel jest wychwytywany i studzony po wypłynięciu z reaktora. W niektórych przypadkach oprócz żużla powstaje jeszcze popiół lotny, wychwytywany w systemach odprowadzania spalin. Może być on pozyskiwany oddzielnie lub też zawracany do komory reaktora, gdzie ulega stopieniu. Wszystkie z analizowanych odpadów - trzy żużle oraz popiół pochodzą właśnie z tego typu instalacji. Tylko z jednej z nich pozyskano zarówno żużel jak i popiół, z pozostałych dwóch jedynie żużel. Odpady te powstały, jako uboczny produkt zgazowania węgla lub węgla z dodatkami: bitumin (żużel S1), czy biomasy (popiół A2, żużel S2). W polskim górnictwie podziemnym wyróżnić można kilka technologii podsadzkowych, w których do transportu materiału wykorzystywana jest woda. Tradycyjnie oraz ze względów historycznych, terminem "podsadzka hydrauliczna" określa się tę, która spełnia wymagania normy PN-93/G-11010. Do najważniejszych cech takiej podsadzki hydraulicznej zaliczyć należy wypełnienia uprzednio wydzielonej pustki poeksploatacyjnej, materiałem o jak najmniejszej ściśliwości oraz o jak największej wodoprzepuszczalności. Materiał taki, po odprowadzeniu wody ma stanowić mechaniczna podporę stropu, a proces podsadzania jest ściśle powiązany z procesem eksploatacji, jako sposób likwidacji zrobów. Najczęściej stosowanymi materiałami są piasek podsadzkowy oraz odpady górnicze lub hutnicze (Lisowski, 1997). Od ponad dwudziestu lat, w polskim górnictwie węgla kamiennego obecna jest również inna technologia podsadzkowa, w której do transportu materiałów wykorzystywana jest woda. W tym przypadku części stałe to materiały drobnoziarniste, najczęściej popioły różnych typów, które po wymieszaniu z wodą tworzą zawiesinę (stąd termin "zawiesiny popiołowo-wodne"). Polska norma PN-G-11011:1998 wyróżnia dwie odmiany takich zawiesin i definiuje je, jako "podsadzkę zestalaną" oraz "mieszaninę do doszczelniania zrobów". Podstawową ideą przyświecającą stosowaniu zawiesin drobnoziarnistych w technologiach górniczych była początkowo troska o zagospodarowaniu odpadów energetycznych, a następnie górniczych (Mazurkiewicz i in., 1998; Piotrowski i in., 2006; Piotrowski, 2010; Plewa i Mysłek, 2000; Plewa i Sobota, 2002). Obecnie technologia zawiesinowa na stałe zagościła w kopalniach węgla kamiennego stając się m.in. nieodzownym środkiem profilaktyki pożarowej i metanowej (Dziurzyński i Pomykała, 2006; Palarski, 2004; Pomykała, 2006). W artykule przedstawiono analizę możliwości wykorzystania ubocznych produktów zgazowania, jako materiałów do podsadzki hydrauliczne (wg normy PN-93/G-11010), podsadzki zestalanej oraz mieszaniny do doszczelniania zrobów (wg normy PN-G-11011:1998) - technologii stosowanych w polskim górnictwie węgla kamiennego. Podstawowe badania ubocznych produktów zgazowania obejmowały takie właściwości jak gęstość, wilgotność, skład ziarnowy, wymywalność zanieczyszczeń chemicznych oraz zawartość radionuklidów. Wybrane właściwości fizyczne ubocznych produktów zgazowania oraz ich oznaczenie zestawiono w tabeli 1. Składy ziarnowe żużli ze zgazowania, analizowanych pod kątem zastosowania w podsadzce hydraulicznej przedstawiono na rys. 1, a materiałów dla technologii zawiesinowej, czyli popiołu lotnego A2 oraz zmielonych żużli oznaczonych, jako S1m, S2m oraz S3m - na rys. 2. Żużle ze zgazowania zawierają nie więcej niż 6% ziaren mniejszych niż 0,1 mm, co odpowiada wymaganiom dla materiałów podsadzkowych I klasy. Analiza wymywalności zanieczyszczeń chemicznych wykazała przekroczenia wymagań jednej lub obu przywołanych norm w zakresie pH i/lub niklu dla próbek żużli S1 i S2 oraz popiołu A2 (tab. 2). Zwraca uwagę bardzo niska wartość pH oraz bardzo wysoka zawartość niklu dla żużla S1. Jest to rzecz nietypowa dla krajowych odpadów energetycznych powstających ze spalania węgla kamiennego. W zakresie zawartości radionuklidów wszystkie materiały spełniają nie tylko wymagania norm podsadzkowych, ale również wymagania stawiane materiałom budowlanym (tab. 3). Ściśliwość żużli ze zgazowania kształtuje się na poziomie 11÷14%, co pozwala zakwalifikować je do materiałów podsadzkowych III klasy. Aby uzyskać materiał wyższej klasy, konieczne jest zmieszanie żużli z piaskiem podsadzkowych. W zakresie wodoprzepuszczalności wszystkie żużle kwalifikują się, jako materiał podsadzkowy klasy I (rys. 5, tab. 4). W normie PN-G-11011:1998 określone zostały wymagania podsadzki zestalanej oraz dla mieszaniny do doszczelniania zrobów. (tab. 5), tylko dla części badań wskazane są konkretne wymagania ilościowe. Wyniki badań wymywalność zanieczyszczeń chemicznych oraz zawartości radionuklidów zostały omówione wcześniej. Właściwości zawiesin w stanie płynnym zestawiono w tabeli 6. oraz na rys. 7, 8 i 9., a parametry reologiczne wg modelu Binghama na rys. 10÷13. Wymagania w zakresie właściwości zestalonych zawiesin tj. wytrzymałości na jednoosiowe ściskanie oraz rozmakalności zostały ściśle określone dla podsadzki zestalanej jak i mieszaniny do doszczelniania zrobów (tab. 5). Zawiesiny przygotowane na bazie odpadów ze zgazowania węgla nie wykazują właściwości wiążących. Zarówno ze względu na wytrzymałość na jednoosiowe ściskanie (rys. 14) jak i rozmakalność (rys. 15) kwalifikują się jedynie, jako mieszaniny do doszczelniania zrobów. Przeprowadzone badania wstępnie potwierdziły możliwość zastosowania ubocznych produktów zgazowania pochodzących z instalacji bazujących na reaktorach dyspersyjnych, w technologiach górniczych charakterystycznych dla polskiego górnictwa podziemnego. Dla ostatecznego potwierdzenia konieczne są oczywiście badania dokładnie tych odpadów, które miałyby być stosowane w konkretnych kopalniach. Przyszłe wykorzystanie zastosowania odpadów z procesu zgazowania węgla, jako materiałów podsadzkowych zależy od wielu czynników, do których zaliczyć należą: dalszy rozwój technologii podsadzki hydraulicznej w górnictwie polskim, a także właściwości i dostępność tego typu materiałów powstałych ze zgazowania polskich węgli i/oraz w instalacjach na terenie Polski.

  7. Thermal Power Of The TS-300B Refrigerator in the Aspects of Statistical Research / Moc Cieplna Chłodziarki TS-300B W Aspekcie Badań Statystycznych

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Nowak, Bernard; Łuczak, Rafał

    2015-09-01

    The article discusses the improvement of thermal working conditions in underground mine workings, using local refrigeration systems. It considers the efficiency of air cooling with direct action air compression refrigerator of the TS-300B type. As a result of a failure to meet the required operating conditions of the aforementioned air cooling system, frequently there are discrepancies between the predicted (and thus the expected) effects of its work and the reality. Therefore, to improve the operating efficiency of this system, in terms of effective use of the evaporator cooling capacity, quality criteria were developed, which are easy in practical application. They were obtained in the form of statistical models, describing the effect of independent variables, i.e. the parameters of the inlet air to the evaporator (temperature, humidity and volumetric flow rate), as well as the parameters of the water cooling the condenser (temperature and volumetric flow rate), on the thermal power of air cooler, treated as the dependent variable. Statistical equations describing the performance of the analyzed air cooling system were determined, based on the linear and nonlinear multiple regression. The obtained functions were modified by changing the values of the coefficients in the case of linear regression, and of the coefficients and exponents in the case of non-linear regression, with the independent variables. As a result, functions were obtained, which were more convenient in practical applications. Using classical statistics methods, the quality of fitting the regression function to the experimental data was evaluated. Also, the values of the evaporator thermal power of the refrigerator, which were obtained on the basis of the measured air parameters, were compared with the calculated ones, by using the obtained regression functions. These statistical models were built on the basis of the results of measurements in different operating conditions of the TS-300B refrigerator, both on the test stand in the manufacturer's laboratory and in the workings of underground mines. The evaluation of the measurement data distributions, as well as an analysis of the basic descriptive statistics of the mentioned variables were carried out, determining their measures of central tendency, location, dispersion and asymmetry. Artykuł dotyczy poprawy cieplnych warunków pracy w wyrobiskach górniczych kopalń podziemnych stosujących lokalne systemy chłodnicze. Rozważa się w nim skuteczność schładzania powietrza chłodziarką sprężarkową bezpośredniego działania typu TS-300B. Bardzo często, w wyniku niedotrzymania wymaganych warunków pracy wymienionego systemu chłodzenia powietrza, występują rozbieżności między prognozowanymi, a więc oczekiwanymi efektami jego pracy a rzeczywistością. Dlatego, dla poprawy skuteczności pracy tego systemu, opracowano, pod kątem efektywnego wykorzystania mocy chłodniczej parownika takiej chłodziarki, łatwe w zastosowaniu praktycznym kryteria jakości. Otrzymano je w postaci modeli statystycznych określających wpływ zmiennych niezależnych, tj. parametrów powietrza wlotowego do parownika (temperatury, wilgotności i wydatku objętościowego) oraz parametrów wody chłodzącej skraplacz (temperatury i wydatku objętościowego) na moc cieplną chłodnicy powietrza traktowaną jako zmienna zależna. Równania statystyczne opisujące pracę rozważanego systemu chłodzenia powietrza wyznaczono na podstawie wielorakiej regresji liniowej i nieliniowej. Utworzone funkcje zmodyfikowano poprzez zmianę wartości współczynników w przypadku regresji liniowej oraz współczynników i wykładników w przypadku regresji nieliniowej, przy zmiennych niezależnych. Otrzymano w ten sposób funkcje dogodniejsze w praktycznych wykorzystaniach. Korzystając z metod statystyki klasycznej oceniono jakość dopasowania funkcji regresji do danych eksperymentalnych. Porównano także wartości mocy cieplnych parownika chłodziarki otrzymane na podstawie pomierzonych parametrów powietrza z obliczonymi przy wykorzystaniu utworzonych funkcji regresji. Powyższe modele statystyczne utworzono na podstawie wyników pomiarów w różnych warunków pracy chłodziarki TS-300B, zarówno na stanowisku badawczym w laboratorium jej producenta jak i w wyrobiskach górniczych kopalń podziemnych. Dokonano oceny rozkładów danych pomiarowych oraz przeprowadzono analizę podstawowych statystyk opisowych wymienionych zmiennych określając ich miary przeciętne, pozycyjne, rozrzutu i asymetrii.

  8. New gravity control in Poland - needs, the concept and the design

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Krynski, Jan; Olszak, Tomasz; Barlik, Marcin; Dykowski, Przemyslaw

    2013-06-01

    The existing Polish gravity control (POGK) established in the last few years of 20th century according to the international standards is spanned on 12 absolute gravity stations surveyed with four different types of absolute gravimeters. Relative measurements performed by various groups on nearly 350 points of POGK with the use of LaCoste&Romberg (LCR) gravimeters were linked to those 12 stations. The construction of the network, in particular the limited number of non homogeneously distributed absolute gravity stations with gravity determined with different instruments in different epochs is responsible for systematic errors in g on POGK stations. The estimate of those errors with the use of gravity measurements performed in 2007-2008 is given and their possible sources are discussed. The development of absolute gravity measurement technologies, in particular instruments for precise field absolute gravity measurements, provides an opportunity to establish new type of gravity control consisting of stations surveyed with absolute gravimeters. New gravity control planned to be established in 2012-2014 will consist of 28 fundamental points (surveyed with the FG5 - gravimeter), and 169 base points (surveyed with the A10 gravimeter). It will fulfill recent requirements of geodesy and geodynamics and it will provide good link to the existing POGK. A number of stations of the new gravity control with precisely determined position and height will form the national combined geodetic network. Methodology and measurement schemes for both absolute gravimeters as well as the technology for vertical gravity gradient determinations in the new gravity control were developed and tested. The way to assure proper gravity reference level with relation to ICAG and ECAG campaigns as well as local absolute gravimeter comparisons are described highlighting the role of metrology in the project. Integral part of the project are proposals of re-computation of old gravity data and their transformation to a new system (as 2nd order network) as well as a definition of gravity system as "zero-tide" system. Seasonal variability of gravity has been discussed indicating that the effects of environmental changes when establishing modern gravity control with absolute gravity survey cannot be totally neglected. Założona w Polsce w ostatniej dekadzie XX wieku zgodnie z obowiązującymi standardami międzynarodowymi Podstawowa Osnowa Grawimetryczna Kraju (POGK), składająca się z około 350 punktów, została oparta na 12 absolutnych punktach grawimetrycznych, na których przyspieszenie siły ciężkości wyznaczono przy użyciu czterech różnych typów grawimetrów absolutnych. Względne pomiary grawimetryczne na punktach tej osnowy, z jednoczesnym dowiązaniem jej do przyspieszenia siły ciężkości na 12 absolutnych punktach grawimetrycznych, wykonały różne grupy pomiarowe przy wykorzystaniu grawimetrów LaCoste&Romberg (LCR). Konstrukcja powstałej sieci grawimetrycznej, w szczególności ograniczona liczba nierównomiernie rozłożonych punktów absolutnych na terenie kraju, na których w dodatku przyspieszenie siły ciężkości wyznaczono różnymi instrumentami w różnych epokach, spowodowały wystąpienie błędów systematycznych w wartościach g na punktach POGK. W niniejszej pracy, przy wykorzystaniu pomiarów grawimetrycznych wykonanych w latach 2007-2008 dokonano oceny tych błędów oraz przeprowadzono dyskusję ich możliwych źródeł. Rozwój technologii absolutnych pomiarów grawimetrycznych, w szczególności instrumentów przeznaczonych do precyzyjnych absolutnych pomiarów grawimetrycznych w warunkach polowych, stwarza możliwość założenia nowego typu osnowy grawimetrycznej, składającej się ze stacji, na których przyspieszenie siły ciężkości jest pomierzone grawimetrami absolutnymi. Nowa osnowa grawimetryczna Polski, która będzie zakładana w latach 2012-2014, będzie się składała z 28 punktów fundamentalnych (mierzonych grawimetrem FG5) i 169 punktów bazowych (mierzonych grawimetrem A10). Będzie ona spełniała wymagania współczesnej geodezji i geodynamiki oraz zapewniała dobre powiązanie z istniejącą osnową POGK. Znaczna liczba punktów nowej osnowy grawimetrycznej, o precyzyjnie wyznaczonej pozycji wysokości utworzy krajową zintegrowaną osnowę geodezyjną. Opracowano i przetestowano metodologie i procedury pomiarowe na punktach nowej osnowy grawimetrycznej dla obu grawimetrów absolutnych (FG5, A10) oraz technologie wyznaczania gradientu pionowego przyspieszenia siły ciężkości na tych punktach. Określono metody zapewnienia odpowiedniego poziomu grawimetrycznego osnowy poprzez udział grawimetrów FG5 i A10 w międzynarodowej (ICAG) i europejskiej (ECAG), a także lokalnych kampaniach porównawczych grawimetrów absolutnych podkreślając jednocześnie rolę metrologii w projekcie. Integralnymi częściami projektu są zamierzenia przeliczenia archiwalnych danych grawimetrycznych wykorzystywanych przy tworzeniu POGK i ich przetransformowania do nowego systemu (jako sieć 2 rzędu) oraz zdefiniowania nowego systemu grawimetrycznego jako systemu "zero-tide". Przeprowadzono również dyskusję zmienności sezonowej przyspieszenia siły ciężkości wskazując, że przy wyznaczaniu przyspieszenia siły ciężkości na punktach nowoczesnej osnowy grawimetrycznej wpływ zmian środowiskowych nie może być traktowany jako w pełni zaniedbywalny.

  9. Value of Geological Information in Exploitation Management: the Case of Exploitation Units of the Polkowice-Sieroszowice Mine

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Krzak, Mariusz; Panajew, Paweł

    2014-03-01

    The application of mathematical techniques of management is particularly significant in managing mineral deposits as well as generally in the mining industry, in which the execution of geological-mining projects is usually time-consuming and expensive. Such projects are usually undertaken in conditions of uncertainty, and the incurred expenses do not always generate satisfactory revenues. Mineral deposit management requires close cooperation between the geologist providing necessary information about the deposit and the miner conducting exploitation work. A real decision-making problem was undertaken, in which three exploitation divisions of a certain area in the Polkowice-Sieroszowice mine, differing in ore quality, could be developed in an order which would guarantee maximisation of income. First, the ore price was calculated with the NSR formula; next, the decision-making problem was presented as a kind of game between the geologist (the mine) and states of Nature. Projekty geologiczno-górnicze (surowcowe) różnią się znacznie od innych form aktywności gospodarczej człowieka, ponieważ wiedza o przedmiocie zainteresowań opiera się głównie na ocenach, zaś samo złoże kopalin jest obiektem przyrodniczym i trudno jest jednoznacznie przewidzieć rzeczywiste efekty jego odkrycia. Geologiczna niepewność związana z modelem złoża i jego zasobami znajduje odzwierciedlenie w technicznych planach kopalni i przygotowaniu rozcinki złoża odpowiednim systemem i sposobem eksploatacji. Kwantyfikacja, ocena i zarządzanie niepewnością geologiczną jest kluczowe w strategicznym planowaniu działania kopalni. Podstawowym celem, dla którego wykonuje się wyrobiska udostępniające jest przygotowanie złoża do eksploatacji górniczej. Wyrobiska udostępniające stanowią główne drogi transportu ludzi i urobku oraz spływu wód kopalnianych. Część z nich stanowi drogi jezdne i wentylacyjne, na innych zostaje ulokowany przenośnik taśmowy, a jeszcze innymi podprowadzone są niezbędne media. W celu zabezpieczenia wyrobisk w ich bezpośrednim sąsiedztwie wydzielane są ochronne filary oporowe (rys. 1) mające różną szerokość (100-260 m) w zależności od parametrów wytrzymałościowych otaczających je skał. W trakcie drążenia wyrobisk udostępniających i przygotowawczych duże znaczenie ma prawidłowe rozpoznanie geologiczne nowo rozcinanych obszarów złoża. Do głównych zadań służby geologicznej w kopalniach rud w tym zakresie należą: - prawidłowe opróbowanie serii złożowej, - kartowanie wyrobisk podziemnych i dokumentowanie wszelkiego typu zjawisk nietypowych, - rozpoznanie złoża otworami wyprzedzającymi z wyrobisk podziemnych. Podczas prac udostępniających gromadzona jest informacja o parametrach serii złożowej, która potem zostaje wykorzystana w prowadzeniu właściwej gospodarki złożem. O przydatności i użyteczności informacji decyduje wiele cech, niemniej za najbardziej istotne należy uznać jej aktualność, dokładność, dostępność, elastyczność i kompletność. Niebagatelne są także koszty jej pozyskania. Bardziej precyzyjna informacja wymaga często znacznych, dodatkowych wydatków. W górnictwie, w kwestii oceny warunków bezpieczeństwa pracy taka konieczność jest nieodzowna. Kompletna informacja umożliwia podejmowanie właściwych decyzji, przekłada się na sposób wykorzystania posiadanych środków i możliwości, zapewnia większą elastyczność w dopasowaniu do bieżących realiów rynkowych, technologicznych i in. Zagadnienie dostępu do informacji jest problemem szerokim i dotyczy wielu aspektów rzeczywistości. Zdobywanie kolejnych informacji, służących zmniejszaniu ryzyka, jest zwykle kosztowne. Zdarza się, że pozyskanie kolejnych informacji jest od pewnego momentu nieopłacalne. Dodatkowa informacja jest potrzebna tylko do momentu, gdy oczekiwane korzyści z jej uzyskania przewyższają koszty z jej zdobywania. Wiąże się z tym problem wyceny informacji. Informacja, adekwatna do problemu, dla którego jest pozyskiwana, zwiększa zasób wiedzy podmiotu gospodarującego, jednak rosnąca jej ilość stwarza możliwość dezinformacji. Instrumentów analizy posiadanej przez decydenta informacji dostarczają m.in. narzędzia teoria gier. W teorii gier informacja modelowana jest zazwyczaj z wykorzystaniem koncepcji zbiorów informacyjnych (rys. 2). Zwykle uczestnicy gry nie dysponują pełną informacją, co implikuje fakt, ze sytuacja decyzyjna rozgrywa się w warunkach niepewności. Działalność operacyjna kopalni zmierzająca do udostępnienia i eksploatacji poszczególnych części złoża realizowana jest etapami. Nieodzownym staje się zatem podejmowanie decyzji i wybór optymalnej strategii na każdym z nich. Dążeniem kopalni może być uzyskanie najkorzystniejszych wypłat, niezależnie od zaistniałych warunków otoczenia. Działanie takowe zaprezentowano na przykładzie trzech parcel eksploatacyjnych A, B i C uruchamianych w obrębie ZG Polkowice-Sieroszowice. Charakterystykę parcel zestawiono w tabelach 1, 2 i 3, a schematyczne przekroje zmienności zobrazowano na figurach 3, 4 oraz 5. Na podstawie formuły NSR (3) obliczono ceny rudy w parcelach. Bazując na analogii określono prawdopodobieństwa napotkania konkretnych układów wskaźników jakościowych rudy w parcelach. Zestawiając oczekiwane przychody w odniesieniu do możliwych dwóch stanów natury zdefiniowano macierz gry (4). Wygenerowany problem decyzyjny sprowadzony został do modelu gry koordynacji, a rozstrzygano w nim, które z parcel należy poddać eksploatacji. Opierając się na zakresie informacji o parametrach złoża we wszystkich parcelach będącej w posiadaniu geologa nadzorującego postęp frontu eksploatacyjnego, przeanalizowano dostępne struktury informacyjne, wskazując te optymalne. Oczekiwane średnie wielkości przychodów dla poddawanych ocenie struktur zestawiono w tabelach 4, 5 oraz 6.

  10. Influence of forest management on the changes of organic soil properties in border part of Kragle Mokradlo Peatland (Stolowe Mountains National Park, Poland)

    NASA Astrophysics Data System (ADS)

    Bogacz, A.; Roszkowicz, M.

    2009-04-01

    SUMMARY The aim of this work was to determine the properties of organic soils modified by man, muddy and fluvial process. Peat horizons were analyzed and classified by types - and species of peat. Three profiles of shallow peat and peaty gley soils identified. Investigation showed that organic soil developed on a sandy weathered sandstone base according to oligotrophic type of sites. Organic horizons were mixed with sand and separated by sandy layers. Those soils were classified as Sapric Histosols Dystric or Sapric Gleysols Histic (WRB 2006). The throphism of organic soil in this object resulted from both natural factors and anthropo-pedogenesis. key words: peat deposit, organic soils, soil properties, muddy process, sandy layers INTRODUCTION The areas of Stolowe Mountains National Park were influenced by forestry management. Many peatlands in the Park area were drained for forestry before World War II. Several amelioration attempts were undertaken as early as in the nineteenth century. The system of forest roads were built on drained areas. The Kragle Mokradlo Peatland is located in the Skalniak plateau. The object is cut by a melioration ditch. This ditch has been recently blocked to rewet the objects. Several forest roads pass in the close neighbourhood of investigated areas. In a border part of Kragle Mokradlo Peatlands, we can observe artificial spruce habitat. Investigated object represents shallow peat soil developed on sandy basement. The early investigations showed that peaty soils were also covered by sandstone - related deposits, several dozen centimeter thick (BOGACZ 2000). Those layers was developed from sandstone weathered material transported by wind and water. The aim of presented works was to determine the stage of evolution of organic soils on the base on their morphological, physical and chemical properties. MATERIAL AND METHODS Peat soils in different locations (3 profiles, 18 samples) were selected for examination. Peat samples were collected from study areas using a 6.0 cm diameter Instorfu peat auger (HORAWSKI 1987). Soil horizons were determined on the basis of colour, degree of organic matter decomposition and the quality of vegetation remains. Cores were taken to the depth where underlying mineral material was encountered. The cores ware sectioned to subsamples at intervals at major stratigrafic breaks. Some physical, chemical properties and botanical composition of peat were determined in this material. Differentiation in botanical composition of peat was analyzed by the microscopic method and subsequently classified according to the Polish standards (Oznaczanie gatunku...1977). Peat humification degree was measured using two methods: SPEC method and half syringe method (LYNN at all. 1974). Ash content was estimated by combusting the material in a muffle furnace at 500oC for 4 hours. The texture of mineral horizons was determined using the Bouyoucos hydrometer method (GEE AND BOUNDER 1986). The specific gravity (W) and bulk density (Z) of organic soils were calculated using the following formula's (ZAWADZKI 1970): W=0.11A+1.451, (1.451) represents the specific gravity of humus, Z =0.004A+0.0913, A is a ash content and constant (0.0913) represents the bulk density of humus. The following chemical properties of organic soil horizons were analyzed: content of total carbon and nitrogen, acidity in H2O and 1mol dm-3 KCl and CECe in CH3COONH4 at pH 7. Base saturation (BS) of soil sorption complex was calculated. The soils were classified to reference groups in WRB Classification System (WRB 2006). RESULTS AND DISSCUSION Based on the cores, -the soils in the border part of Kragle Mokradlo Peatland area were classified as Sapric Histosols Dystric or Sapric Gleysols Histic (WRB 2006). Soils represented ombrogenic type of hydrological conditions. In that site, an ombrogenic type of hydrological input is the predominant mechanism of soil evolution. Soil examined in this study have developed in oligotrophic type of site. Organic soils developed on sandy weathered sandstones. The depth of organic horizons ranged from 40 to 80 cm. The object represented spruce forests habitat introduced by man. Organic horizons were separated by sandy layers. The process of sandstone weathering and forestry management changed morphological features of soils. Presently, the area is under the influence of fluvigenic type of hydrological input, too. Geobotanical analyses of peat layers indicated significant presence of preserved fragments of roots grasses, Sphagnum sp. and Bryales sp. Hemic or sapric material were usually present in organic horizons of this object. Analysis of organic horizons showed that their specific gravity was about 1.58-2.25 g cm-3, the bulk density was 0.14-0.42 g cm-3. The total porosity was in the range 82.0-91.1% and the ash content: in the range 11.74-77.96% of soil dry matter. Organic material consisting of weathered sandstone was likely to move down the profiles, increasing the concentration of sand and silt fractions in organic horizons. The similar phenomenon of residual deposits was reported by KLEMENTOWSKI (1979). The values of bulk density of peatland soils are connected with the high ash content. Ash content was different in situated layers. This is caused by the muddy and fluvial process. This situation was influenced by trophical status of this soils. The pH of sand and peat layers in a border part of Krągłe Mokradło Peatland was strongly acidic: pH H2O 2.92-3.51, pH KCl 2.38-3.07. The acidity was lower in upper horizons than in deeper ones. The ratio C/N in organic horizons ranged between 10:1 to 40:1. Low ratios of C/N in some upper horizons were probably caused by strong mineralization of organic matter. Strongly acidic soil horizons usually exhibited high cation exchange capacity (CECe). In general, the base saturated (BS) did not exceed 50%. Organic surface horizons showed higher content of potassium, calcium and magnesium than lower horizons. CONCLUSIONS Shallow organic soils occupy the ombrotrophic sites of a border part of Kragle Mokradlo Peatland. The variety of organic soil throphism in the object resulted from the placement on the base sandstone, partial mixing of soil horizons as well as from muddy and fluvial processes. Peat horizons present in the studied profiles were generally classified as hemic and sapric, sometimes as fibric. Soil horizons exhibited differed thickness and ash content. Forest management strongly changed the properties of organic soil. REFERENCES Bogacz, A. (2000). Physical properties of organic soil in Stolowe Mountains National Park (Poland). Suo 51,3; pp.105-113. Gee, G.W. and Bauder, J.W. (1986). Particle-size analysis. In: Klute, A.(ed.) Methods of Soil Analysis Part I. Agronomy series No. 9. Am. Soc. Agronomy Soil Sci. Am, Inc., Publ., Madison, WI.pp. 383-411. Horawski, M. (1987). Torfoznawstwo dla meliorantow. Pojecia podstawowe.[Peat science for melioration. Basic definitions.]. Wydawnictwo Akademii Rolniczej w Krakowie. pp.37-39.[In Polish]. Lubliner - Mianowska, K. (1951). Wskazowki do badania torfu. Metody geobotaniczne, polowe i laboratoryjne [Hints to peat research. In: Geobotanical, field and laboratory methods] Państwowe Wydawnictwo Techniczne, Katowice.pp.58-60. [In Polish]. Lynn, W.C., Mc Kinzie, W.E., Grossman, R.B. (1974). Field Laboratory Test for characterization of Histosols. In: Histosols, their characteristics, classification and use. pp. 11-20. Oznaczanie gatunku, rodzaju i typu torfu. (1977). [Peat and peat varies. Determination of classes, sort and types of peat]. Polish standard PN-76/G-02501, [Polish Normalization Commitee]. pp.1-11.[In Polish]. Word Reference Base for Soil Resources. 1998. Word Soil Resources Report, 84. FAO-ISRIC-ISSS, Rome, pp.1-88. Zawadzki, S. (1970). Relationship between the content of organic matter and physical properties of hydrogenic soils. Polish Journal of Soil Science Vol.III, 1; pp.3-9.

Top